Uzun Nard, iki kişiyle tavla tahtasında oynanan kırmasız bir tavla türüdür. Azerbaycan'da, Rusya'da ve Orta Asya'da çok sevilir; İngilizcede Long Nardy, Rusçada длинные нарды diye bilinir. İki taraf aynı yönde dolanır, pul kırılmaz ve tek pul bile haneyi tutar. Oyunu klasik tavladan ayıran iki kural daha vardır: baş kuralı ve altılı çit yasağı.
Bu sayfada CetinsGame'deki Uzun Nard'ın kurallarını, oyunun tam olarak uyguladığı biçimde anlatıyoruz. Uzun Nard, Tavla oyunumuzun içinde klasik tavla, Gülbahar ve Mahbusa ile birlikte oynanır.
Tahta ve diziliş
Tahta klasik tavlanınkiyle aynıdır: 24 hane ve her oyuncunun 6 hanelik bir evi. Her oyuncunun 15 pulu vardır ve hepsi başlangıçta tek yığın hâlinde, baş denen kendi 24. hanesinde durur. İki baş tahtanın çapraz karşı köşelerindedir. Oyunumuzda senin evin sağ alttadır ve başın sağ üst köşededir; rakibin başı sol alt köşede, evi sol üsttedir.
Yön ve başlama
İki taraf da aynı yönde dolanır: senin pulların üst sırada sola, alt sırada sağa yürür; rakibinkiler alt sırada sağa, üst sırada sola. Oyuna başlamak için iki taraf birer zar atar; büyük atan iki zarı yeniden atar ve ilk hamleyi yapar. Sonraki oyunları bir önceki oyunu kazanan başlatır.
Hamle ve hane tutma
- Her zar için bir pul o kadar hane ilerler; çift dört hamledir.
- Kırma yoktur. Rakibin tek pulu bile haneyi tutar: o haneye pul koyamazsın.
- İki zarı tek pulla oynarken ara durak da açık olmalıdır.
- İki zar da oynanabiliyorsa ikisi de oynanmak zorundadır; yalnız biri oynanabiliyorsa büyük zar oynanır.
- Hiç hamle yoksa sıra rakibe geçer.
Baş kuralı
Her turda baştan yalnız bir pul çıkarabilirsin; çift atsan da bu değişmez. Tek istisna oyuncunun ilk zarıdır: ilk zarında baştan iki pul çıkabilir. 3-3, 4-4 ya da 6-6 gelince tek pulla oynanamadığı için iki pul çıkar.
Altılı çit yasağı
Art arda tutulan altı hane, önündeki pulların geçemeyeceği bir çittir. Uzun Nard'da rakibin bütün pullarının önüne böyle bir çit kurmak yasaktır. Çitin önünde rakibin en az bir pulu varsa altılı çit kurulabilir. Beş ya da daha az hanelik çitler her zaman serbesttir.
Toplama, kazanma ve puan
Bütün 15 pulun evine girince toplamaya başlarsın. Zarın gösterdiği hanedeki pul çıkar; o hane boşsa daha yüksek hanedeki bir pul oynanır, daha yüksekte pul yoksa en yüksekteki çıkar.
- 15 pulunu ilk toplayan oyunu kazanır: 1 sayı.
- Rakip o ana kadar hiç pul toplamadıysa mars olur: 2 sayı.
- Katlama küpü yoktur; maç önceden seçilen sayıya (1, 3 ya da 5) oynanır.
Bilgisayar rakip
Zarlar adil atılır; bilgisayar zarını senden önce göremez ve değiştiremez. Kolay düzey zaman zaman rastgele oynar, Orta hane tutmayı, art arda haneleri ve yarışı tartan kurallarla oynar, Zor aynı değerlendirmeyle rakibin olası zarlarına bir adım ileri bakar.
Sık yapılan hatalar
- Bir turda baştan iki pul çıkarmaya çalışmak: ilk zar dışında her turda baştan yalnız bir pul çıkar.
- Rakibin tek pulunu kırmaya çalışmak: Uzun Nard'da kırma yoktur, tek pul haneyi tutar.
- Rakibin bütün pullarının önüne altılı çit kurmaya çalışmak: önünde rakip pulu yoksa yasaktır.
- Baştaki pulları geç çıkarmak: her tur tek pul çıktığı için geciken pullar oyun sonunda sıkışır.
- Pulları birkaç hanede yığmak: büyük zarları oynayacak yer kalmaz.
- Yarışı kaybederken hiç pul toplamamak: rakip 15 pulu toplarsa mars olur, 2 sayı gider.
Sık sorulan sorular
Uzun Nard'da kaç pul var?
Her oyuncunun 15 pulu vardır. Hepsi çapraz köşelerdeki kendi başında tek yığın hâlinde başlar.
Uzun Nard'da pullar hangi yöne gider?
İki taraf da aynı yönde dolanır. Klasik tavladaki gibi karşılıklı yürünmez.
Uzun Nard'da kırma var mı?
Hayır. Tek pul bile haneyi tutar ve rakip o haneye pul koyamaz.
Baş kuralı nedir?
Her turda baştan yalnız bir pul çıkabilir. İlk zarda iki pul çıkabilir; 3-3, 4-4 ya da 6-6 gelince başka türlü oynanamaz.
Altılı çit kurulabilir mi?
Yalnız önünde rakibin en az bir pulu varsa. Rakibin bütün pullarının önüne altılı çit kurmak yasaktır; beşli çit her zaman serbesttir.
Uzun Nard'da mars kaç sayı?
2 sayı. Rakip hiç pul toplamadan 15 pulunu toplarsan mars olur; normal oyun 1 sayıdır.
Long Nardy ile Uzun Nard aynı oyun mu?
Evet. Long Nardy oyunun İngilizce adıdır; Rusçada длинные нарды, Türkçede Uzun Nard denir.
Uzun Nard'ı nerede oynayabilirim?
CetinsGame Tavla'da bilgisayara karşı üç düzeyde, aynı cihazda iki kişi ya da çevrim içi bir arkadaşınla oynayabilirsin. Ücretsizdir, indirme ve üyelik gerekmez.
