Okmeydanı

Okmeydanı, İstanbul'daki tarihî ok meydanında geçen bir Osmanlı okçuluğu oyunudur. Yayı gerer, açını ayarlar, rüzgârı okur ve oku bırakırsın. Menzil atışlarında amaç eski taşı geçmektir: okun onu geçerse düştüğü yere adının yazılı olduğu bir taş dikilir. Put atışlarında ise halkalı bir hedefe beş ok atarsın. Oyunda 4 fasıla dağılmış 24 bölüm, yay ve ok seçtiğin bir Yaycı ve herkesin aynı rüzgârla attığı Günün Menzili var.

Oyunda iki tür bölüm vardır. Menzil bölümlerinde 3 okun olur ve en uzak atışın sayılır. Çayırdaki eski taşı geçersen bölümü geçersin ve 1 yıldız alırsın; taşın biraz ötesindeki sarı kazıklar 2 ve 3 yıldızın yerini gösterir (taşın yaklaşık yüzde 4,5 ve yüzde 9 ötesi). Put bölümlerinde 5 okun olur; tahtanın halkaları içten dışa 10, 8, 6, 4 ve 2 puandır, en çok 50 puan alınır. Her put bölümünün yıldız eşikleri sonuç ekranında yazar.

Kaybetmek yoktur. Taşa ulaşamazsan ya da puan yetmezse bölümü istediğin kadar yeniden oynarsın. Sonuç ekranı ayrıca hangi donanımı denemen gerektiğine dair kısa bir ipucu verir.

Oyun tek parmakla oynanır; telefonu dik ya da yatay tutabilirsin. Ekranın herhangi bir yerine bas ve parmağını sola çek: yay gerilir. Parmağı basılıyken aşağı kaydırırsan açı yükselir, yukarı kaydırırsan alçalır. Bırakınca ok uçar.

Açı bir atıştan ötekine korunur; böylece bir önceki atışa göre küçük düzeltmeler yaparsın. Çok az çekip bırakırsan ok harcanmaz. Okçunun yanındaki derece yazısı açıyı, yarım halka gösterge de gerginliği gösterir; bir önceki atışın açısı ve gerginliği küçük harflerle altında durur.

Gerginlik göstergesinin sonundaki altın bölgede bırakırsan bu bir temiz bırakış olur: ok yüzde 3 daha hızlı çıkar ve ekranda yazı belirir. Altın bölgenin genişliği yaya göre değişir; puta yayında geniş, menzil yayında dardır.

Yayı tam gerdikten sonra uzun beklersen kolun yorulur ve açı titremeye başlar; gösterge kırmızıya döner. Titreme birkaç derece sapma demektir ve temiz bırakışı bozar. Talim yayında kol yaklaşık 1,5 saniye dayanır, puta yayında daha uzun, menzil yayında daha kısa. Açıyı önce ayarla, sonra gerip hemen bırak.

Her bölümün bir rüzgârı vardır ve İstanbul'un geleneksel rüzgâr adlarıyla anılır: Yıldız, Poyraz, Gündoğusu, Keşişleme, Kıble, Lodos, Günbatısı ve Karayel. Üstteki rüzgâr kutusu rüzgârın arkadan mı önden mi estiğini ve gücünü yazar; altındaki küçük ölçer o anki hamleyi gösterir. Çayırdaki kırmızı bayraklar da rüzgârla gerilir.

Arkadan esen rüzgâr oku uzatır, önden esen kısaltır. İleri bölümlerde rüzgâr hamle hamle eser: ölçer ve bayraklar arkaya doğru gerildiğinde bırakmak birkaç metre kazandırır. Rüzgâr yükseklerde daha serttir; bu yüzden arka rüzgârda biraz daha yüksek, ön rüzgârda biraz daha alçak atmak daha uzağa götürür. Rüzgârsız havada en uzak atış 40 dereceye yakın bir açıdadır.

Haritadaki Yaycı düğmesinden ya da nişan alırken sol alttaki donanım düğmesinden yay ve ok seçersin. Hiçbir parça tek başına en iyi değildir; her birinin bir bedeli vardır.

Ayrıca zihgir (9. bölümden sonra) kolunun daha geç titremesini, siper (15. bölümden sonra) menzil okunu daha geriden çekip daha uzağa atmanı sağlar; ikisi de açılınca kendiliğinden takılır. Kural basit: arka rüzgârda hafif menzil oku, sert ön rüzgârda ağır puta oku.

24 bölüm dört fasıla ayrılır: Çıraklık (tekke bahçesi), Kalfalık (meydanın kıyısı), Kabza (meydanın ortası, tanıklar önünde) ve Kemankeş (büyük menziller). Her fasılda dört menzil ve iki put bölümü vardır ve her fasıl bir menzil atışıyla biter. İlk taş 110 metrede, son ve en büyük taş olan Rekor taşı 450 metrededir. Put mesafeleri 30 metreden 170 metreye kadar uzar; ileri put bölümlerinde mesafe atıştan atışa değişir ve uzak put daha büyüktür.

Bir bölümü geçince sonraki açılır. Menzil bölümlerinin bazıları, oyunun tarihî esinine uygun olarak, rüzgârla anılan eski menzillerin adını taşır: Beştaşlar, Çullu Poyraz ve Gündoğrusu gibi. Bölüm metreleri oyun içindir; gerçek rekorları göstermez.

4. bölümü geçince Günün Menzili açılır. Her gün herkes için aynı rüzgâr eser; açtığın bütün yay ve oklarla 3 ok atarsın ve en uzak atışın skor tablosuna gider. Gün içinde istediğin kadar deneyebilirsin, en iyisi kalır. Sonuç ekranında günün en uzakları listelenir ve sonucunu paylaşabilirsin.

Reklam oynanışı hiç kesmez. İstersen kısa bir reklam izleyip iki yardım alabilirsin: Ustanın gözü o bölümde okun yolunu daha uzun gösteren bir kılavuz açar; Bir ok daha ise taşa çok yaklaştığında ya da yıldıza az puan kaldığında bir ok hakkı verir. Günün Menzili'nde bu yardımlar yoktur; tablo herkese eşit kalır.