Nasreddin Hoca, Hoca'nın fıkralarından yapılmış bir sahne bulmacasıdır. Her bölüm bir fıkradır: Akşehir'de bir sahne kurulur, üstte tek satırlık bir dert yazar. Sahnedeki eşyaları kullanarak Hoca'nın beklenmedik çözümünü bulursun. Çözüm bulununca fıkra kısa bir resimli anlatım ve Hoca'nın sözüyle biter.
Oyunun tek kuralı şudur: akla ilk gelen değil, Hoca'nın aklına gelen çözüm. Bu sayfada önce temel kuralları ve kontrolleri, sonra olağan çözümü, ipuçlarını, mahalleleri ve yıldızları anlatıyoruz.
Nasreddin Hoca nasıl oynanır?
Ekranın üstünde fıkranın derdi yazar; örneğin "Komşudan ödünç aldığın kazanı geri götürme vakti." Sahnede Hoca, eşeği Boz, başka kişiler ve 4 ile 8 arası eşya vardır.
- Alınabilen bir eşyaya dokun: eşya altta heybeye girer.
- Heybedeki eşyayı seç ve bir kişiye, bir yere ya da heybedeki başka bir eşyaya ver.
- Doğru adım sahneyi değiştirir. Fıkraların çoğu, eşyaları almak dahil 3 ile 7 hamlede çözülür.
Eşya bilmediğin bir şeye verilince kişiler tepki verir, Hoca kaşını kaldırır ya da Boz anırır. Kaybetmek ve süre yoktur; istediğin kadar deneyebilirsin.
Kontroller
- Dokun: sahnedeki eşyayı heybeye al ya da bir kişiye dokunup ne dediğini dinle.
- Seç ve dokun: heybedeki eşyaya dokun (yukarı kalkar), sonra sahnede vermek istediğin yere dokun.
- Sürükle: heybedeki eşyayı parmağınla ya da fareyle hedefin üstüne sürükleyip bırak.
- Heybede birleştir: heybedeki bir eşyayı seçip heybedeki başka bir eşyaya dokunabilirsin.
Bilgisayarda H tuşu ipucu ister, Esc seçimi bırakır ya da mola penceresini açar. Sağ üstteki ampul ipucu, yanındaki düğme moladır.
Olağan çözüm: ters düşün
Her fıkrada herkesin yapacağı dürüst, sıradan bir yol vardır. Örneğin ödünç kazanı olduğu gibi komşuya geri vermek. Bunu yaparsan kişi normal bir tepki verir, Hoca da "Olur ama fıkra olmaz! Ters düşün." der. Sahne değişmez ve bu deneme yıldız hesabında hata sayılır.
Olağan çözüm yanlış değildir, yalnızca fıkra çıkmaz. Hoca'nın çözümü çoğu zaman tersinden gelir: kazanın içine bir tencere koymak, göle maya çalmak, eşeğe ters binmek gibi.
İpuçları: eşek Boz kulak kabartır
Takıldığında sağ üstteki ampule dokun. İpucunu eşek Boz verir, üç kademede:
- Hangi eşyanın işine yarayacağını gösterir.
- O eşyayı nereye vereceğini gösterir.
- Adımı senin yerine yapar.
Bir ipucu o adımın üç kademesini de açar; aynı adımda düğmeye yeniden basmak yeni hak harcamaz. Oyuna 3 ipucu ile başlarsın. Bir mahallenin 4 fıkrasını bitirince +1, dördünü de 3 yıldızla bitirince +1 daha ipucu kazanırsın. Hakkın bitince istersen kısa bir reklam izleyip 1 ipucu alabilirsin; bu her zaman senin seçimindir.
Mahalleler ve fıkralar
Oyunda Akşehir'in 5 mahallesinde 20 fıkra vardır:
- Hoca'nın Sokağı: Kazan doğurdu, Eşek yorulmasın, Ay kuyuya düştü, Kapıyı sen bekle.
- Göl Kıyısı ve Bağlar: Göle maya çalmak, Ceviz ile karpuz, Mumla pişen kazan, Pabuçlar ağaçta.
- Çarşı ve Meydan: Parayı veren düdüğü çalar, Kokunun parası, Ye kürküm ye, Dünyanın ortası.
- Komşular: Ev dar, Tavşanın suyunun suyu, Kedi ise et nerede?, Eşeğe ters binmek.
- Timur'un Ordugâhı: Dokuz eşek, Fil, İncir mi pancar mı?, Eşeğe okuma öğretmek.
Bir mahallenin fıkraları istediğin sırayla oynanır. Bir mahallede 3 fıkra bitince sonraki mahalle açılır. Timur'la ilgili fıkralar rivayettir; oyunda da öyle anlatılır.
Yıldızlar ve puan
Her fıkra 1 ile 3 yıldız arasında biter. Olağan çözümler ve yanlış denemeler hata sayılır.
- 3 yıldız: ipucu yok ve en çok 2 hata.
- 2 yıldız: en çok 1 ipucu ve en çok 5 hata.
- 1 yıldız: fıkrayı bitirdin.
Puan 3 yıldız için 100, 2 yıldız için 70, 1 yıldız için 40'tır; hiç ipucu kullanmadıysan +20 eklenir. Her fıkranın en iyi sonucu saklanır, toplamı Hoca puanı olarak skor tablosuna gider. En yüksek toplam 2400 puandır.
Fıkra Defteri
Çözdüğün her fıkra Fıkra Defteri'ne girer. Haritadaki Fıkra Defteri düğmesinden istediğin fıkranın resimli anlatımını ve Hoca'nın sözünü yeniden okuyabilirsin. Bir fıkrayı yeniden oynayıp yıldızını da yükseltebilirsin.
İpuçları
- Önce kişilere dokun: dertlerini dinlemek hata sayılmaz ve çoğu zaman yol gösterir.
- Derdi bir daha oku. Hoca'nın çözümü genellikle dertteki kelimeyi tersinden alır: "kapıyı bekle" denince kapıyı yanında taşımak gibi.
- Bir eşyayı alıp heybede tutmak hata sayılmaz. Gereken eşyaları önce topla, sonra düşün.
- Heybedeki iki eşyayı birbirine kullanmayı unutma: ip ile kanca, kurdele ile tahta fil gibi.
- Fıkrayı biliyorsan bile sahnede şaşırtmaca eşyalar vardır; 3 yıldız için acele etme.
Sık yapılan hatalar
- Akla ilk gelen çözümü yapmak: ödünç eşyayı olduğu gibi geri vermek, kazanı ocağa koymak gibi. Bunlar olağan çözümdür ve hata sayılır.
- Heybedeki eşyayı seçip yanlış kişiye vermek: önce kişilere boş elle dokunup ne istediklerini dinle.
- Adımların sırasını karıştırmak: kanca ipe bağlanmadan kuyuya sarkıtılmaz, kapı menteşeden çıkmadan taşınmaz.
- İpucunu ilk takılışta kullanmak: ipucu 3 yıldızı kaybettirir; birkaç kez denemek ise çoğu zaman hata sayılmaz.
- Şaşırtmaca eşyaları kullanmaya çalışmak: her sahnede işe yaramayan bir iki eşya vardır.
Sık sorulan sorular
Nasreddin Hoca oyununda kaç fıkra var?
20 fıkra, Akşehir'in 5 mahallesine dağılmıştır. Her mahallede 4 fıkra vardır.
Olağan çözüm ne demek?
Herkesin yapacağı sıradan çözümdür. Yanlış değildir ama fıkra çıkmaz; Hoca "Ters düşün!" der ve bu deneme hata sayılır.
Bir fıkrada kaybedebilir miyim?
Hayır. Süre ve can yoktur, hiçbir deneme seni çıkmaza sokmaz. Her fıkra her zaman çözülebilir.
İpucu nasıl alınır?
Sağ üstteki ampule dokun. Eşek Boz önce eşyayı, sonra hedefi gösterir, en sonda adımı yapar. Başta 3 ipucun vardır, mahalle bitirdikçe yenisi gelir.
İpucum bitti, ne yapabilirim?
İstersen kısa bir reklam izleyip 1 ipucu alabilirsin. İstemezsen bir mahalle bitirince yeni ipucu kazanırsın.
Yeni mahalle nasıl açılır?
Bir önceki mahallede 3 fıkra çözünce sonraki mahalle açılır.
3 yıldız nasıl alınır?
İpucu kullanmadan ve en çok 2 hatayla bitirmek gerekir. Olağan çözümler de hata sayılır.
Fıkralar gerçek mi?
Fıkralar halkın ortak malıdır ve kuşaktan kuşağa anlatılmıştır. Oyundaki anlatımlar bize aittir. Timur'la ilgili fıkralar rivayettir.
Kelime ya da harf bilmek gerekir mi?
Hayır. Oyun eşyalarla oynanır; okuman gereken yalnız tek satırlık dert ve kişilerin kısa sözleridir. 7 dilde oynanabilir.
