Kapalıçarşı
Üçle, eşleştir, çarşıyı yeniden kur.
Nasıl oynanır?
Taşlara dokunarak eşyaları tezgâha topla; aynı eşyadan üç tane buluşunca kaybolur. Tezgâhta yalnız 7 yer var ve dolarsa el biter, o yüzden hangi taşı alacağını iyi seç. Kazandığın altınla çarşının sokaklarındaki dükkânları onar. Her seviyede bir müşteri de bir takım ister; karttaki eşyaların üçlülerini tamamlayıp siparişi teslim edersen fazladan altın kazanırsın.
Kapalıçarşı nasıl oynanır? Ayrıntılı rehber
Kapalıçarşı, İstanbul'un ünlü çarşısında geçen bir üçlü eşleştirme oyunudur. Tahtada üst üste yığılmış taşların her birinde çarşıdan bir eşya var: nazar boncuğu, çay bardağı, İznik tabağı, lokum, simit... Bir taşa dokunduğunda eşya tezgâha iner; aynı eşyadan üç tanesi buluşunca üçlü kaybolur. Bütün taşları temizleyince seviyeyi kazanırsın. Kazandığın altınla harap dükkânları onarır, çarşıyı sokak sokak yeniden canlandırırsın.
Her seviyede bir müşteri de çarşıdan bir takım ister: kız isteme kahvesinden çeyiz sandığına. Hikâyede, dedenden kalan dükkânın anahtarını Sahaf Rıfat Efendi'den alırsın.
Amaç ve tezgâh
Tezgâhta 7 yer vardır. Dokunduğun her eşya buraya iner ve aynı eşyalar yan yana dizilir; hangi üçlünün tamamlanmak üzere olduğunu bir bakışta görürsün. Üçüncü eş geldiği anda üçlü silinir ve yer açılır.
Asıl tehlike tezgâhın dolmasıdır. Yedi yer dolar ve üçlü tamamlanmazsa Tezgâh Doldu! ekranı çıkar. Tezgâhta 5 eşya olunca kenarı kırmızı yanıp söner: artık yalnız elindeki eşleri tamamlayan taşları seç.
Siparişler ve müşteriler
2. seviyeden itibaren her seviyede üstteki kartta bir müşteri belirir ve çarşıdan bir takım ister. Kartta istenen eşyalar görünür; her birinin bir üçlüsünü tamamladığında eşyanın üstüne onay işareti konur. Hepsi tamamlanınca sipariş teslim edilir ve 20 ile 30 arasında fazladan altın kazanırsın.
Kartın sağındaki kum saati müşterinin sabrıdır. Siparişte olmayan bir eşyanın her üçlüsü sabrı bir azaltır; sabır sıfırken bir üçlü daha yaparsan müşteri gider. Seviye yine sürer ama en fazla 2 yıldız alabilirsin. Sabır her seviyede, siparişi teslim etmenin mümkün olduğu bir yola göre hesaplanır.
| Müşteri | Takım | İstediği eşyalar |
|---|---|---|
| Zehra Hanım | Kahve ikramı | Kahve Fincanı, Cezve, Lokum |
| Zehra Hanım | Yeni ev hediyesi | İznik Tabağı, Kilim, Mozaik Lamba, Nazar Boncuğu |
| Gelin Elif | Çeyiz sandığı | Kilim, Bilezik, Yüzük, Nazar Boncuğu |
| Nazife Teyze | Çay sofrası | Çay Bardağı, Simit, İznik Tabağı |
| Nazife Teyze | Bayram ikramı | Lokum, Fındık, Kahve Fincanı, Nar |
| Gezgin Anna | Hediyelik eşya | Nazar Boncuğu, Mozaik Lamba, Fes |
| Aşçı Kemal Usta | Baharat ve kuruyemiş | Baharat, Kırmızı Biber, Fındık |
| Aşçı Kemal Usta | Kahvaltı sofrası | Simit, Çay Bardağı, Bakır Sahan |
| Aşçı Kemal Usta | Bakır mutfak | İbrik, Bakır Sahan, Cezve |
| Sahaf Rıfat Efendi | Okuma köşesi | Eski Kitap, Hokka ve Kalem, Mozaik Lamba |
Müşteri yalnız o seviyede bulunan eşyaları ister; bu yüzden takımın bazı parçaları eksik olabilir. Bir seviyede en çok 3, 12. seviyeden itibaren en çok 4 eşya istenir. Kuyumcular, Baharatçılar, Bakırcılar ve Sahaflar sokaklarının eşyaları ancak o sokaklar açılınca siparişlere girer. Mıknatıs önce siparişteki eşyayı çeker.
Taşlar ve katmanlar
Taşlar katman katman yığılmıştır. Üstünde başka taş olan taş karanlık görünür ve seçilemez; dokunursan sallanır. Üstündeki taşlar kalkınca aydınlanır. Tahtanın biçimi değişir: dikdörtgen, baklava, halka, haç ya da kum saati. İlerledikçe tahta büyür, katmanlar beşe kadar çıkar ve eşya çeşidi artar. Seviyeler oyunun içinde, her birinin en az bir çözümü olacak şekilde üretilir; belirli bir son seviye yoktur.
Mola ekranından devam edebilir, baştan başlayabilir ya da haritaya dönebilirsin. Ayarlar açıkken süre işlemez. Bilgisayarda Esc molayı açar, Z tuşu Geri Al yardımcısını kullanır.
Özel taşlar ve pazarlık
Yeni taş türleri belirli seviyelerden itibaren karışır; her biri ilk çıktığında kısa bir tanıtım kartı açılır.
| Taş | İlk çıktığı yer | Ne yapar |
|---|---|---|
| Altınlı Taş | 3. seviye | Eşleşince her altınlı taş +5 altın kazandırır. |
| Kapalı Taş | 6. seviye | Eşyası gizlidir; üstündeki taşlar kalkınca ortaya çıkar. |
| Zincirli Taş | 9. seviye | Tahtadaki her eşleşme zincirden bir halka çözer; sayı sıfır olunca taş serbest kalır. |
| Pazarlık Seviyesi | 5, 10, 15... | Süre geri sayar; süre dolmadan temizlersen iki kat altın. |
Pazarlık seviyelerinde kapalı ve zincirli taş çıkmaz; orada tek rakibin saattir.
Puan, yıldız ve altın
Tezgâha inen her eşya 10, her üçlü 30 puan getirir. Üçlüleri 4 saniyeden kısa aralıklarla art arda yaparsan seri başlar: ikinci üçlü 60, üçüncüsü 90 puan eder. Erken bitirirsen süre bonusu da eklenir.
Yıldızlar hıza bağlıdır. Taş başına ortalama 2,2 saniyenin altında bitirirsen 3 yıldız (Usta Tüccar!), 3,6 saniyeye kadar 2 yıldız, daha yavaşsa 1 yıldız alırsın. Pazarlıkta sürenin en az yarısı dururken bitirmek 3, dörtte biri dururken bitirmek 2 yıldız verir.
Ödül 1 yıldızda 30, 2 yıldızda 40, 3 yıldızda 50 altındır; pazarlıkta iki katı. Geçtiğin bir seviyeyi yeniden oynarsan ödül yarıya iner.
Seviyede sipariş varsa üçüncü yıldız için siparişi teslim etmiş olman gerekir; müşteri giderse en fazla 2 yıldız alırsın.
Yardımcılar ve kurtarma
Üç yardımcının her birinden 3 hakla başlarsın:
- Geri Al: tezgâha indirdiğin son eşyayı tahtadaki yerine koyar.
- Mıknatıs: tezgâhta en çok bulunan eşyanın eksik eşlerini tahtadan çeker ve üçlüyü hemen tamamlar; gerekirse alttaki, kapalı ya da zincirli taşları da alır.
- Karıştır: taşların yeri aynı kalır, üstlerindeki eşyalar yer değiştirir.
Hakkı biten yardımcıda + işareti görünür; kısa bir reklam izleyerek ya da 60 altınla 1 hak alabilirsin. Tezgâh dolarsa son 3 eşyayı geri koymak, pazarlık süresi biterse 30 saniye ek süre almak için reklam izleyebilirsin. Kurtarma her seviyede bir kez kullanılır ve her zaman senin seçimindir.
Mıknatıs, siparişte henüz tamamlanmamış bir eşya varsa önce onu çeker. Karıştır hiçbir zaman çıkışsız bir dağılım vermez; karıştırmak da işe yaramayacaksa hak harcanmaz. Reklamların kapalı olduğu yerlerde hakkı biten yardımcı için her gün 3 ücretsiz hak vardır.
Harita, Çarşı ve yeni eşyalar
Harita açtığın seviyeleri ve yıldızlarını gösterir; istediğin seviyeye dönebilirsin. Çarşı ekranında beş sokak var: Halıcılar, Kuyumcular, Baharatçılar, Bakırcılar ve Sahaflar; her birinde 5, toplam 25 harap dükkân. Onar düğmesiyle altın karşılığında onardığın dükkânın tahtaları sökülür, tentesi takılır, rafları dolar. Fiyatlar 60 altından başlar, son sokakta 540 altına çıkar.
Bir sokağın beş dükkânı da onarılınca her yardımcıdan +2 hak kazanırsın ve sıradaki sokak açılır. Her yeni sokak seviyelere iki eşya getirir: Kuyumcular ile Bilezik ve Yüzük, Baharatçılar ile Kırmızı Biber ve Fındık, Bakırcılar ile İbrik ve Bakır Sahan, Sahaflar ile Eski Kitap ve Hokka ve Kalem. Başlangıçtaki 12 eşya böylece 20'ye çıkar.
İpuçları
- Dokunmadan önce tezgâha bak: elinde iki tane olan eşyanın üçüncüsünü almak en güvenli hamledir.
- Sipariş kartına bak: istenen eşyaların üçlülerini önce tamamla, sabrı başka üçlülerle harcama.
- Aynı anda çok sayıda tek eşya biriktirme; her biri tezgâhta bir yer kaplar.
- Üst katmanları önce temizle; aradığın eş çoğu zaman karanlık bir taşın altındadır.
- Büyük sayılı zincirleri sona bırak; her üçlü onları kendiliğinden çözer.
- Kapalı taşı açacak hamleyi tezgâhta yer varken yap; ne çıkacağı belli olmaz.
- Mıknatısı tezgâh kırmızı yanıp sönmeye başladığında kullan.
- Dükkânları sırayla onar: biten her sokak toplam 6 yardımcı hakkı demektir.
Kapalıçarşı: İstanbul'un kubbeli çarşısı
Kapalıçarşı'nın çekirdeği, İstanbul'un fethinden kısa süre sonra, 15. yüzyılda Fatih Sultan Mehmed döneminde yaptırılan bedestendir. Çarşı zamanla çevresine eklenen sokaklar ve hanlarla büyüdü; bugün dünyanın en eski ve en büyük kapalı çarşılarından biri sayılır. Kuyumcular ve Halıcılar gibi sokak adları eski esnaf düzeninden kalmadır.
- Yeri
- İstanbul, tarihî yarımada; Beyazıt ile Nuruosmaniye arası
- Çekirdeği
- Fatih Sultan Mehmed döneminde yapılan Cevahir Bedesteni
- Büyüklüğü
- Yaygın kabule göre 60'ı aşkın sokak, yaklaşık 4.000 dükkân
- Bedesten
- Değerli malların satıldığı, geceleri kilitlenen kubbeli yapı
- Bilinen kapıları
- Beyazıt Kapısı, Nuruosmaniye Kapısı
- Oyundaki sokaklar
- Halıcılar, Kuyumcular, Baharatçılar, Bakırcılar, Sahaflar
Tarihçe
Kapalıçarşı, İstanbul'un tarihî yarımadasında Beyazıt ile Nuruosmaniye arasında uzanan, dünyanın en eski ve en büyük kapalı çarşılarından biridir. Çekirdeği, İstanbul'un fethinden kısa süre sonra Fatih Sultan Mehmed döneminde yaptırılan Cevahir Bedestenidir; İç Bedesten diye de anılır. Bedesten, değerli malların satıldığı ve saklandığı, kalın duvarlı, kubbeli, geceleri kilitlenen bir yapıdır. Sonradan yakınına ikinci bir bedesten, Sandal Bedesteni eklendi.
Zamanla iki bedestenin çevresi dükkânlar, sokaklar ve hanlarla doldu, sokakların üstü örtüldü. Çarşı yüzyıllar boyunca yangın ve depremlerle defalarca hasar gördü; en bilineni 1894 İstanbul depremidir. Her seferinde onarıldı ve ticaret sürdü.
Sokaklar, loncalar ve hanlar
Çarşının sokakları uzun süre meslek kollarına göre düzenlendi; aynı malı satan esnaf aynı sokakta toplanırdı. Kalpakçılar, Kuyumcular, Halıcılar gibi sokak adları bu düzenden kalmıştır. Esnaf, lonca denen meslek birliklerinde örgütlenirdi; loncalar kaliteyle, fiyatla ve ustadan çırağa geçen eğitimle ilgilenirdi.
Çarşının içinde ve çevresinde han denen avlulu yapılar vardır. Hanlar eskiden tüccarların konakladığı, malların depolandığı yerlerdi; bugün birçoğunda kuyumcu ve gümüşçü atölyeleri çalışır. Hemen yanındaki Sahaflar Çarşısı uzun zamandır kitapçıların avlusudur.
Pazarlık, çay ve eşyalar
Kapalıçarşı'da alışveriş çoğu zaman bir sohbettir: satıcı çay ikram eder, fiyat konuşulurken eşyanın hikâyesi anlatılır. Pazarlık, yani fiyatta karşılıklı uzlaşmak, çarşı kültürünün bilinen bir parçasıdır. Oyundaki Mola ekranının çaya davet etmesi ve pazarlık seviyelerinin adı buradan gelir.
Eşyalar da çarşıda karşına çıkabilecek şeylerdir: kötü göze karşı taşındığına inanılan mavi nazar boncuğu, İznik çinilerini hatırlatan İznik tabağı, düz dokuma bir yaygı olan kilim, Türk kahvesinin pişirildiği cezve ve susamlı halka ekmek simit.
Oyundaki karşılığı ve bugün
Oyundaki beş sokak gerçek çarşının ticaret kollarından esinlenir ama sadeleştirilmiştir. Halıcılar ve Kuyumcular çarşının içinde bilinen bölümlerdir, Sahaflar hemen yanındadır. İstanbul'da baharat denince daha çok Eminönü'ndeki Mısır Çarşısı akla gelir. Harap dükkânları onarma fikri oyunun kurgusudur: gerçek Kapalıçarşı bugün de canlı bir çarşıdır. Yaygın olarak 60'ı aşkın sokağı ve 4.000 civarında dükkânı olduğu söylenir; İstanbul'un en çok ziyaret edilen yerlerinden biridir.
Kız isteme kahvesi ve çeyiz sandığı
Oyundaki takımların çoğu Türk ev hayatından gelir. Kız istemede damadın ailesi kızın ailesini ziyaret eder; gelin adayı misafirlere Türk kahvesi ikram eder, yanında çoğu zaman lokum ya da çikolata olur. Damadın kahvesine şaka olsun diye tuz katıldığı da olur. Bu yüzden kahve takımı kız istemenin vazgeçilmezidir.
Çeyiz, evlenecek kızın yeni evi için yıllarca biriktirilen eşyalardır: el işi örtüler, kilim, takılar, mutfak eşyaları. Eskiden bunlar süslü bir çeyiz sandığında saklanırdı. Yeni eve taşınana nazar boncuğu ya da ev eşyası götürmek, bayramda misafire lokum ve kahve ikram etmek de yaygın geleneklerdir.
Kapalıçarşı nasıl yapıldı?
Kapalıçarşı, İstanbul'daki tarihî çarşının kalabalığından ve renginden doğdu. Taşların üzerinde çarşının eşyaları var: Nazar Boncuğu, Kahve Fincanı, Mozaik Lamba, Kilim, İznik Tabağı, Cezve, Bakır Sahan, Eski Kitap ve daha fazlası. Yığından seçilen taşlar yedi yuvalı tezgâha iner; aynı üç eşya buluşunca tezgâhtan kalkar, tezgâh dolarsa seviye kaybedilir.
Oyunun öteki yarısı restorasyon. Kazanılan altınla Halıcılar, Kuyumcular, Baharatçılar, Bakırcılar ve Sahaflar sokaklarındaki dükkânlar yeniden açılır, sonunda bütün çarşı canlanır. Altınlı, kapalı ve zincirli taşlar ile süreye karşı oynanan pazarlık seviyeleri işi zorlaştırır; sıkışınca Geri Al, Mıknatıs ve Karıştır yardıma gelir. 450 seviyenin hepsinin çözülebildiği bir çözücüyle doğrulandı.
Oyun CetinsGame'e taşınırken emojiler tutarlı çizimlerle değiştirildi; öğretici el, kilit, yıldızlar ve pazarlık kum saati artık her cihazda aynı görünüyor. Yatay telefonda tahta sola, tezgâh sağa alındı ve taşlar neredeyse iki kat büyüdü. Sesler de özgün: hiçbir ses dosyası yok, efektler ve sazı andıran tel sesiyle hafif darbukalı Hicaz makamındaki müzik oyunun içinde kodla üretiliyor.
2.1.2 sürümünde skor tablosunun boş kaldığı fark edildi; artık kazanılan her seviyenin puanı tabloya gidiyor. Aynı sürümde kapak da yenilendi: çarşı zemini, asılı mozaik lambalar ve taş yığını kodla çiziliyor. Reklam oyunu kesmiyor; ek yardımcı hakkı ya da pazarlıkta ek süre için reklam her zaman oyuncunun seçimi. Oyun yedi dilde oynanıyor.
2.2.0 sürümünde oyuna müşteriler geldi: her seviyede bir takım siparişi, müşterinin sabrı ve teslim edilen siparişe üçüncü yıldız. Aynı sürümde Sahaf Rıfat Efendi'nin hikâyesi eklendi; Karıştır artık hiçbir zaman çıkışsız bir dağılım vermiyor.
Sık sorulan sorular
Oyunda kaç seviye var?
Belirli bir son yok. Seviyeler oyunun içinde, her birinin en az bir çözümü olacak şekilde üretilir. İlerledikçe tahta büyür, katmanlar ve eşya çeşidi artar.
Sipariş nedir, müşteri neden gidiyor?
2. seviyeden itibaren her seviyede bir müşteri çarşıdan bir takım ister. Karttaki her eşyanın bir üçlüsünü tamamlarsan sipariş teslim edilir ve fazladan altın kazanırsın. Siparişte olmayan eşyaların üçlüleri müşterinin sabrını azaltır; sabır biterse müşteri gider ve o seviyede en fazla 2 yıldız alırsın.
Oyunun hikâyesi var mı?
Evet. Sahaf Rıfat Efendi, dedenden kalan dükkânın anahtarını sana verir ve çarşıyı yeniden canlandırmanı ister. Hikâye ilk oyunda dört kısa sahneyle anlatılır; bütün dükkânları onardığında bir kapanış sahnesi gelir.
Tezgâh neden bu kadar çabuk doluyor?
Tezgâhta 7 yer var ve tamamlanmamış her eşya bir yer tutar. Farklı eşyalardan birer ikişer toplarsan yer hızla biter. Önce elindeki eşleri tamamla, yeni bir eşyaya yer varken başla.
Karanlık taşlara neden dokunamıyorum?
Üstlerinde başka taşlar vardır. Üstteki bütün taşları aldığında aydınlanır ve seçilebilir olurlar. Mıknatıs ise gerektiğinde alttaki taşları da çekebilir.
Zincirli taş nasıl açılır?
Zincirdeki sayı, kaç eşleşme daha gerektiğini gösterir. Tahtanın neresinde olursa olsun her üçlü sayıyı bir azaltır. Sayı sıfır olunca zincir kırılır ve taşı alabilirsin.
Pazarlık seviyesi nedir?
5, 10, 15 gibi beşin katı olan seviyelerde süre geri sayar ve tahtayı süre bitmeden temizlemen gerekir. Kazanırsan altın ödülü iki katına çıkar; süre biterse reklam izleyip 30 saniye ek süre alabilirsin.
3 yıldız nasıl alınır?
Yıldızlar hıza göre verilir. Normal seviyede taş başına ortalama 2,2 saniyenin altında kalırsan 3 yıldız alırsın; pazarlıkta sürenin en az yarısı dururken bitirmelisin. Seri yapmak ve tezgâhı sade tutmak hızlandırır. Seviyede sipariş varsa siparişi de teslim etmelisin.
Altın ne işe yarar?
Altınla Çarşı ekranında dükkân onarırsın; hakkı biten bir yardımcıya da 60 altınla 1 hak alabilirsin. Altın seviye ödüllerinden ve altınlı taşlardan (taş başına +5) gelir.
Kapalıçarşı'daki dükkânlar gerçekten harap mı?
Hayır, dükkânları onarma fikri oyunun kurgusudur. Gerçek Kapalıçarşı bugün de binlerce dükkânıyla çalışan bir çarşıdır; oyundaki sokak adları gerçek çarşının ticaret kollarından esinlenmiştir.
Kapalıçarşı ücretsiz mi?
Evet. İndirme ve üyelik gerekmez; tarayıcıda hemen oynanır. İpucu için reklam izlemek her zaman senin seçimindir.
İlerlemem kaybolur mu?
İlerlemen bu cihazda otomatik kaydedilir. Giriş yaparsan kayıt hesabına taşınır ve her cihazda kaldığın yerden devam edersin.
Telefonda oynanır mı?
Evet. Oyun telefonda tam ekran açılır; köşedeki X ile çıkarsın. iPhone'da "Ana ekrana ekle" ile uygulama gibi kullanabilirsin.
Kapalıçarşı internetsiz oynanır mı?
Evet. Bir kez açtığın oyun telefonuna ya da bilgisayarına kaydedilir; internet yokken de açılır. Skor tablosu ve bulut kayıt için bağlantı gerekir.
Hangi dillerde var?
Türkçe, İngilizce, İspanyolca, Portekizce, Almanca, Fransızca ve Rusça.
Yorumlar
Yorum yazmak için giriş yap.
Henüz yorum yok. İlk yorumu sen yaz.
