Mangala nasıl oynanır? Mangala, Dokuz Taş ve Toguz Korgool kuralları

Mangala: tahta ve taşlar

Tahtada her oyuncunun önünde 6 kuyu, sağında 1 hazine vardır. Oyun başında her kuyuya 4 taş konur; toplam 48 taş. Hazineler boştur. Taşlar saat yönünün tersine ilerler: kendi sıranda soldan sağa, sonra karşı sırada sağdan sola.

Mangala: hamle

1. Kendi tarafındaki taşlı bir kuyuyu seç ve bütün taşlarını al.
2. İlk taşı aldığın kuyuya geri bırak, kalanları sağdaki kuyulara birer birer bırak. Türk mangalasını öteki kuyu oyunlarından ayıran kural budur.
3. Kuyuda tek taş varsa o taş doğrudan bir sonraki kuyuya geçer, kuyu boşalır.
4. Dağıtırken kendi hazinene de taş bırakırsın, rakibin hazinesini atlarsın.
5. Taş çoksa dağıtım tahtayı dolaşır ve yeniden kendi kuyularına gelir.

Mangala: son taş nereye düştü?

• Kendi hazinene: bir daha oynarsın. Bu art arda birçok kez olabilir.
• Rakibin kuyusuna ve sayı çift oldu (2, 4, 6…): o kuyudaki bütün taşlar senin hazinene geçer.
• Kendi tarafındaki boş bir kuyuya ve karşıdaki rakip kuyusunda taş var: karşıdaki taşların hepsi ve kendi bıraktığın taş hazinene geçer. Karşı kuyu boşsa hiçbir şey alınmaz, taşın kuyuda kalır.
• Öteki durumlarda sıra rakibe geçer. Çift ve boş kuyu almasından sonra da sıra geçer; yalnız hazineye düşen son taş tekrar oynatır.

Mangala: set ve maç sonu

Bir tarafın 6 kuyusunun hepsi boşalınca set biter. Kuyuları ilk boşalan oyuncu, rakibinin kuyularında kalan taşların hepsini kendi hazinesine alır. Ardından hazineler sayılır: çok taşı olan seti kazanır, 24-24 beraberliktir.

Maçta set kazanmak 1 puan, beraberlik yarım puandır. Oyunumuzda Hızlı Oyunda 1, 3 ya da 5 set seçebilirsin; setleri sırayla iki oyuncu başlar.

Dikkat: kuralı "taşı biten kazanır" diye bilenler var. Taşı biten taraf rakibin kalan taşlarını alır; bu çoğu zaman kazandırır ama her zaman değil. Kazananı hazinedeki taş sayısı belirler.

Dokuz Taş

Tahta iç içe üç kare ve onları birleştiren çizgilerden oluşur: 24 nokta, 16 dize (üç noktalık doğru). Her oyuncunun 9 taşı vardır; açık renk başlar.

1. Yerleştirme: sırayla birer taş boş bir noktaya konur.
2. Oynatma: taşlar bitince her hamlede bir taş çizgi boyunca komşu boş noktaya kaydırılır.
3. Uçma: taşı üçe düşen oyuncu, taşını herhangi bir boş noktaya taşıyabilir (oyunda Ayarlar'dan kapatılabilir).

Dize kuran, yani kendi üç taşını bir çizgiye dizen, rakibin bir taşını tahtadan alır. Önce dizede olmayan taşlar alınabilir; rakibin bütün taşları dizedeyse dizedeki taş da alınır. Aynı hamlede iki dize kurulsa da bir taş alınır. Dizeyi bozup yeniden kurmak yeni dize sayılır.

Taşı ikiye düşen ya da oynatma evresinde hamle yapamayan kaybeder. Aynı konum üç kez gelirse ya da 50 hamle boyunca taş alınmazsa oyun berabere biter.

Toguz Korgool

Her oyuncunun 9 kuyusu ve bir kazanı (hazinesi) vardır; her kuyuda 9 taş, toplam 162 taş. Kazanlar dağıtımın yolunda değildir: taşlar yalnız 18 kuyu arasında saat yönünün tersine dolaşır.

• Hamle Mangala'daki gibidir: kuyunun bütün taşları alınır, ilk taş aynı kuyuya, kalanlar birer birer sağa. Tek taş bir sonraki kuyuya geçer.
• Çift: son taş rakibin kuyusunu çift yaparsa o kuyunun bütün taşları kazanına geçer.
• Tuzdık: son taş rakibin kuyusunu tam 3 yaparsa o kuyu senin tuzdığın olur ve 3 taşı alırsın. Bundan sonra o kuyuya düşen her taş, kim dağıtırsa dağıtsın, senin kazanına gider.
• Tuzdık şartları: oyunda bir tane; rakibin 9. kuyusu tuzdık olamaz; rakibin tuzdığıyla aynı sıradaki kuyu tuzdık olamaz. Tuzdık kuyusu oynanamaz.

82 taşı ilk toplayan kazanır; 81-81 beraberliktir. Sırası gelen oyuncu oynayamazsa oyun biter ve tahtadaki taşlar bulundukları tarafın oyuncusuna gider.

Bilgisayar rakip ve adil oyun

Üç oyunda da şans yoktur; bilgisayar, senin kullandığın kural motorunun aynısıyla hamle hesaplar. Kolay düzey arada hata yapar, Orta birkaç hamle ilerisini, Zor çok daha derinini hesaplar. Zor düzey birbirine çok yakın iyi hamleler arasından seçim yaptığı için her oyunu aynı oynamaz.

Sık yapılan hatalar

• Mangala'da ilk taşı bir sonraki kuyuya koymak: ilk taş, taşların alındığı kuyuya geri bırakılır.
• Rakibin hazinesine de taş bırakmak: dağıtırken rakibin hazinesi atlanır.
• Kendi tarafındaki kuyuyu çift yapınca taş almaya çalışmak: çift alması yalnız rakibin kuyusunda olur.
• Boş kuyuya düşen son taşla karşısı boşken bir şey almaya çalışmak: karşı kuyu boşsa alma olmaz.
• "Taşı biten kazanır" sanmak: taşı biten rakibin kalan taşlarını alır, kazananı hazinedeki taş belirler.
• Dokuz Taş'ta rakibin dizesindeki taşı almaya çalışmak: dizede olmayan taş varken dizedeki taş alınamaz.
• Toguz Korgool'da ikinci tuzdık kurmaya çalışmak ya da rakibin 9. kuyusunu hedeflemek: ikisi de kurala aykırıdır.