Dokuz Taş, iç içe üç kareden oluşan tahtada iki kişiyle oynanan bir dizme oyunudur. Dünyada Nine Men's Morris, Almanca konuşulan ülkelerde Mühle, Fransızca konuşulan ülkelerde jeu du moulin diye bilinir. Anadolu'da kahvehanelerde, köy evlerinde ve okul bahçelerinde tahtası kâğıda, hatta toprağa çizilerek oynanır.
Bu sayfada CetinsGame'deki Dokuz Taş'ın kurallarını, oyunun tam olarak uyguladığı biçimde anlatıyoruz. Dokuz Taş'ın yöreden yöreye değişen oynanışları vardır; biz dünyada en yaygın kural setini kullandık ve tartışmalı "uçma" kuralını Ayarlar'a bıraktık. Dokuz Taş, Mangala oyunumuzun içinde de Mangala ve Toguz Korgool ile birlikte oynanır.
Tahta ve taşlar
Tahta iç içe üç kare ve karelerin kenar ortalarını birleştiren dört çizgiden oluşur. Çizgilerin buluştuğu 24 nokta vardır ve aynı doğru üstündeki üç komşu nokta bir dize oluşturur; tahtada 16 dize vardır. Her oyuncunun 9 taşı vardır. Açık renk taşlar başlar.
1. evre: taş yerleştirme
Oyuncular sırayla birer taşı tahtadaki boş bir noktaya koyar. Her iki oyuncu da dokuz taşını koyana kadar bu evre sürer (toplam 18 hamle). Yerleştirirken de dize kurulabilir; dize kuran hemen rakibin bir taşını alır.
2. evre: taş oynatma
Taşlar bitince her hamlede bir taş, çizgi boyunca komşu boş noktaya kaydırılır. Taş atlayamaz, çapraz gidemez ve dolu noktaya giremez. Hamle zorunludur: sırası gelen oyuncu bir taşını oynatmak zorundadır.
Dize ve taş alma
- Kendi üç taşını bir dizeye getiren, rakibin bir taşını tahtadan alır.
- Önce dizede olmayan taşlar alınabilir. Rakibin bütün taşları dizedeyse dizedeki bir taş da alınabilir.
- Aynı hamlede iki dize kurulsa da yalnız bir taş alınır.
- Dizeden bir taşı çıkarıp sonraki hamlelerde geri getirmek yeni dize sayılır. Dizeyi açıp kapamak bu yüzden güçlü bir düzendir.
- Alınan taş oyundan çıkar, geri gelmez.
Üç taşla uçma
Taşı üçe düşen oyuncu, taşlarını yalnız komşu noktaya değil, tahtadaki herhangi bir boş noktaya taşıyabilir. Bu kural dünyada yaygındır ama her yörede oynanmaz. Oyunumuzda varsayılan olarak açıktır; oyun sırasında menüden "Üç taşla uçma"yı kapatabilirsin, ayar sonraki oyunda geçerli olur.
Kazanma ve beraberlik
- Taşı ikiye düşen oyuncu kaybeder (iki taşla dize kurulamaz).
- Oynatma evresinde sırası geldiğinde hiç hamlesi olmayan (bütün taşları kilitli) oyuncu kaybeder.
- Aynı konum, aynı oyuncu sıradayken üç kez gelirse oyun berabere biter.
- Oynatma evresinde 50 hamle boyunca hiç taş alınmazsa oyun berabere biter.
Dokuz Taş bilgisayarla çözülmüş bir oyundur: iki taraf da hatasız oynarsa sonuç beraberliktir. İyi oyunlar bu yüzden çoğu zaman yerleştirme evresinde yapılan küçük bir hatayla kazanılır.
Bilgisayar rakip
Oyunda şans yoktur; bilgisayar, senin kullandığın kural motorunun aynısıyla hamle hesaplar. Kolay düzey dize kurar ve kapatır ama arada hata yapar, Orta birkaç hamle ilerisini, Zor çok daha derinini hesaplar ve birbirine yakın iyi hamleler arasından seçim yaptığı için her oyunu aynı oynamaz.
Sık yapılan hatalar
- Rakibin dizesindeki taşı almaya çalışmak: dizede olmayan taş varken dizedeki taş alınamaz.
- İki dize birden kurunca iki taş almayı beklemek: her hamlede yalnız bir taş alınır.
- Yerleştirmede bütün taşları köşelere koymak: köşelerin yalnız iki komşusu var, taşlar sonra kolayca kilitlenir.
- Rakibin iki taşını bir çizgide görüp üçüncü noktayı açık bırakmak: bir sonraki hamlede dize kurar.
- Taşı çapraz ya da atlayarak oynatmaya çalışmak: taş yalnız çizgi boyunca komşu noktaya gider.
- Üç taş kalınca uçmanın her yerde geçerli olduğunu sanmak: bazı yörelerde uçma yoktur; oyunumuzda Ayarlar'dan seçilir.
Sık sorulan sorular
Dokuz Taş'ta kaç taş var?
Her oyuncunun 9 taşı vardır; tahtada 24 nokta ve 16 dize bulunur.
Dize nedir?
Aynı doğru üstündeki üç komşu noktaya kendi üç taşını getirmektir. Dize kuran, rakibin bir taşını alır.
Dizedeki taş alınabilir mi?
Rakibin dizede olmayan bir taşı varsa hayır. Bütün taşları dizedeyse dizedeki bir taş da alınabilir.
Üç taş kalınca ne olur?
Taşın üçe düşünce taşların her boş noktaya uçabilir. Oyunumuzda bu kural varsayılan olarak açıktır, menüden kapatılabilir.
Dokuz Taş nasıl kazanılır?
Rakibin taşını ikiye düşürürsen ya da oynatma evresinde onu hiç hamle yapamaz hâle getirirsen kazanırsın.
Dokuz Taş berabere biter mi?
Evet. Aynı konum üç kez gelirse ya da 50 hamle boyunca taş alınmazsa berabere. İki taraf hatasız oynarsa oyunun berabere bittiği bilinir.
Nine Men's Morris ile Dokuz Taş aynı oyun mu?
Evet. Dokuz Taş bu oyunun Türkçe adıdır; Almancada Mühle, Fransızcada jeu du moulin diye bilinir.
Dokuz Taş'ı nerede oynayabilirim?
CetinsGame'de bilgisayara karşı üç düzeyde ya da aynı cihazda iki kişi oynayabilirsin. Oyun, Mangala ve Toguz Korgool ile aynı oyunun içindedir; ilerlemen ortaktır.
