101 Okey
101'i bul, elini aç, cezayı rakibe yazdır.
Nasıl oynanır?
Dört kişi 106 taşla oynar; başlayan 22, öbürleri 21 taş alır. Sıra sende olunca ortadan ya da solundakinin attığı taşı çek, sonra bir taş at. Göstergenin aynı renkte bir üstü okeydir ve her taşın yerine geçer. Per (aynı renk, sıralı en az 3; 12-13-1 geçersiz) ve grupların (aynı sayı, farklı renk 3-4) toplamı en az 101 olunca ya da en az 5 çiftin olunca elini aç. Açtığın turdan sonraki turdan itibaren yerdeki bütün perlere taş işleyebilir, yerdeki okeyin yerine geçen taşı koyup okeyi alabilirsin. Soldan aldığın taşı o tur kullanmalısın. Bütün taşlarını indirip son taşı atınca eli bitirirsin. Az puan iyidir: bitiren −101 yazar, açamayan 202, açanın elinde kalan taşların toplamı ceza olur. İşlek taş ya da okey atmak 101 cezadır; oyun seni önce uyarır. Belirlenen el sayısı bitince toplamı en az olan birinci olur.
101 Okey nasıl oynanır? Ayrıntılı rehber
101 Okey, klasik okeyin taşlarıyla oynanan ama bambaşka işleyen bir oyundur: perlerini yere açar, yerdeki perlere taş işlersin; el sonunda elinde kalan taşların sayıları ceza olarak deftere yazılır. CetinsGame'deki 101 Okey'de masaya sen ve üç bilgisayar rakibi oturur; yazlık sitesinde geçen Çardak Masası hikâyesi ve düzeyi, uzunluğu senin seçtiğin Hızlı Oyun seni bekliyor.
Amaç: az puan iyidir
101'de puan defteri tutulur ve az puan iyidir. Eli bitiren −101 yazar, açamayan 202 ceza alır, açıp bitiremeyen elinde kalan taşların toplamını yazar. Belirlenen el sayısı bitince toplamı en az olan birinci olur.
Her elde iki hedefin var: önce perlerinin toplamını 101'e çıkarıp elini açmak, sonra elini hızla boşaltmak. Başlayan 22, öbürleri 21 taş alır ve ortada yalnız 20 taş kalır; bu yüzden el çoğu zaman kimse bitirmeden kapanır ve elinde ne kadar az taş kaldıysa o kadar iyidir.
Kontroller: çek, diz, aç, işle, at
Taşların altta, ıstakada (taşların dizildiği tahta) durur. Oyun saatin tersine döner; sıra sende olunca:
- Çek: ortadaki desteden ya da soldakinin attığı taştan birini al.
- Diz: taşları sürükleyerek yerleştir ya da Seri diz ve Çift diz düğmelerini kullan.
- Aç: Aç düğmesi açma sayacını gösterir (örneğin 87/101 · 3 çift) ve açabildiğin an parlar. Açtıktan sonra yeni per indirmek için İndir düğmesi gelir.
- İşle: taşı yerdeki perin yanına sürükle ya da taşı seçip pere dokun.
- At: taşı sağ alttaki yere bırak ya da taşa iki kez dokun.
Klavyeyle de oynanır; K tuşu kısa yolların listesini açar.
Elini açmak: 101 ya da 5 çift
Per, aynı renkte sıralı en az 3 taştır; 1 yalnız başta olur, yani 1-2-3 geçerli, 12-13-1 geçersizdir. Grup, aynı sayıda ve farklı renkte 3 ya da 4 taştır. Okey, göstergenin aynı renkte bir üstüdür ve her taşın yerine geçer; yıldızlı sahte okey ise okeyin kendi değerini taşır.
- Seriden açmak: yere indirdiğin per ve grupların sayıları toplamı en az 101 olmalı. Okey, yerine geçtiği taşın sayısını alır.
- Çiftten açmak: en az 5 çift (aynı renk, aynı sayı) indirirsin. Bundan sonra yalnız çift indirebilir, soldan taş alamazsın ve elinde kalanın cezası iki kat yazılır.
Açtığın turda yere işleme yapılmaz; bir sonraki turundan itibaren rakiplerinkiler de dahil yerdeki bütün perlere taş ekleyebilirsin. Yerdeki bir okeyin yerine geçen gerçek taşı koyarsan okeyi alırsın. Soldan aldığın taşı o tur kullanmak zorundasın; kullanamayacaksan Geri bırak ile yerine koyup ortadan çekersin.
Cezalar ve defter
El sonu puanları Defter'e el el yazılır:
| Durum | Deftere yazılan |
|---|---|
| Eli bitiren | −101 |
| Hiç açamayan | 202 |
| Açıp bitiremeyen | Elde kalan sayıların toplamı (elde kalan okey 101) |
| Çiftten açan | Elde kalanın iki katı |
| İşlek taş ya da okey atmak | +101 |
Okeyle bitiş, çiftten açanın bitirişi ve kimse açmadan tek turda bütün eli açıp bitirmek (elden bitiş) yazıları ikiye katlar; birlikte olurlarsa katlar çarpılır. İşlek taş, yerdeki bir pere işlenebilen taştır. Böyle bir taşı ya da okeyi atmak üzereyken oyun seni uyarır; ancak "Yine de at (+101)" dersen ceza yazılır.
Modlar: Çardak Masası ve Hızlı Oyun
Çardak Masası, yazlık sitesinin çardağında geçen beş yaz akşamıdır. Masada altı komşuyla karşılaşırsın: defteri tutan Zarife Hanım, her taşı hesaplayan lise öğrencisi Cavit, dükkânı kapatıp gelen Dondurmacı Fehmi, kurala titiz emekli hâkim Saffet Bey, çifte meraklı Bedia Hanım ve finalde sabırlı usta Turgut Dede. Akşamlar 3 el, final 5 el sürer; birinci olunca sıradaki akşam açılır. Rakipler Kolay'dan Zor'a doğru güçlenir ve unvanın yükselir: Misafir, Çardak Oyuncusu, Defter Tutan, Site Şampiyonu, 101 Ustası. Her akşamın rozetleri vardır: Birinci, Her elde açtı, Okeyle bitirdi, Çiftçi.
Hızlı Oyunda düzeyi (Kolay, Orta, Zor) ve uzunluğu (Tek el, Kısa · 5, Klasik · 11) sen seçersin. Kısa bir oyun yaklaşık 20 dakika sürer.
Yardımcılar ve 101 puanı
Hesap yükünü oyun senden alır: açma sayacı en iyi toplamını ve çift sayını gösterir, işlenebilir taşlarda turkuaz bir nokta belirir (ayarlardan kapatılabilir). Usta düğmesi, Zor düzeydeki bilgisayarın senin yerinde şu an yapacağı hamleyi turkuaz çerçeveyle işaretler; oyun başına 3 kez, isteğe bağlı kısa bir reklamla kullanılır ve taşlara ya da sonuca dokunmaz. Taşlarda renkleri ayırt etmeye yardım eden şekiller var: sarıda eşkenar dörtgen, mavide üçgen, siyahta kare, kırmızıda daire.
Hesabında birikimli bir 101 puanı tutulur: bitirdiğin el 5, okeyle ya da çiftten bitirdiğin el 10, elden bitiş 20, açıp bitiremediğin el 1 puan getirir; birincilik ayrıca puan kazandırır. Orta düzeyde hepsi iki, Zor düzeyde dört katıdır. Birinci olamadığın oyunun sonunda isteğe bağlı reklamla Rövanş oynarsan ve birinci olursan puanın iki kat yazılır.
İpuçları
- Açma sayacı 101'i geçince fazla bekleme: hiç açamazsan 202 yazarsın, bu 101'in en ağır cezalarındandır.
- Açtıktan sonra önce büyük sayılı taşlardan kurtul; el desteyle kapanırsa elinde kalan 12 ve 13'ler pahalıya patlar.
- Okeyi elde bırakma: el sonunda elinde kalan okey 101 yazar. Yere işle ya da eli okeyle bitirmek için sona sakla.
- Atmadan önce yere bak: yerdeki bir pere giren taş işlektir ve atarsan deftere 101 eklenir.
- Çiftten açmak hızlıdır ama cezayı iki katına çıkarır ve sonra yalnız çift indirebilirsin; elinde 5 çift varsa iyi düşün.
- Yerde okey varsa elindeki taşlara bak: okeyin tuttuğu taşı koyup okeyi alabilirsin.
101 Okey: defter, kalem ve uzun masalar
101 Okey, Türkiye'de klasik okey kadar sevilen ve aynı 106 taşla oynanan bir okey türüdür; adını elini açmak için gereken 101 sayısından alır. Klasik okeyden en büyük farkı puanın tutuluşudur: her elin sonunda herkesin cezası kâğıda alt alta yazılır ve oyun bitince toplamı en az olan kazanır. Bu yüzden 101 masasında kâğıt kalem pek eksik olmaz; hesap kadar el sonunda defterin başında yapılan sohbet de oyunun tadıdır.
- Tür
- Rami ailesinden taşlı masa oyunu
- Oyuncu
- 4 kişi; eşli de oynanır
- Taş
- 106: dört renkte 1-13 arası ikişer taş ve 2 sahte okey
- Dağıtım
- Başlayana 22, öbürlerine 21 taş; ortada 20 taş
- Açma şartı
- Per ve grup toplamı en az 101 ya da en az 5 çift
- Puanlama
- Az puan iyidir; el el deftere yazılır
Okeyin hesaplı kardeşi
101, Türkiye'de klasik okeyle aynı takımla oynanan, aynı 106 taşı ve aynı ıstakaları kullanan ayrı bir oyundur. Klasik okeyde herkes elini gizli tutar ve el bir anda biter; 101'de ise perler yere açılır, masa giderek dolar ve herkes başkalarının perlerine taş işleyebilir. Adı, elini açmak için gereken toplamdan gelir. Oyunun nerede ve ne zaman bugünkü hâlini aldığı kesin olarak bilinmez; taşlarla oynanan rami ailesinin Türkiye'de yaygınlaşmış biçimlerinden biri olduğu söylenebilir.
Aile masası ve puan defteri
101 çoğu zaman uzun bir masa oyunudur: el sayısı önceden konuşulur, bir oyun bir akşamı rahatça doldurur. Bu yüzden kalabalık kahvehane masalarından çok aile ve komşu buluşmalarında, bayram ziyaretlerinde, yazlıkların akşam sofralarında kurulur. Masanın değişmez parçası puan defteridir: biri kâğıt kalemi alır, her elin sonunda dört kişinin puanını yazar, alt satırda toplamlar büyür. Defteri kimin tuttuğu, kimin "yine 202 yazdım" diye yakındığı oyunun tadındandır.
Masadan masaya değişen kurallar
101'in kuralları evden eve değişir ve oyun başlamadan konuşulur. Bazı masalarda biri 101'in üstünde açınca sonrakinin o toplamı geçmesi gerekir; bu tür yükselen açılışlarla oynanan usul genellikle katlamalı diye anılır. Göstergeyi gösterene puan verilip verilmediği, 12-13-1 perinin geçip geçmediği, kaç el oynanacağı da masaya göre değişir. İki kişinin takım olduğu eşli 101 de yaygındır. CetinsGame'deki oyun, bu farklılıklar arasından en yaygın uygulanan kuralları tek bir usulde toplar.
Oyundaki karşılığı: Çardak Masası
Oyunumuzun hikâyesi kurgudur. Yazı geçirmeye gelen biri olarak sitenin akşam masasına katılırsın; çayın, karpuzun ve cırcır böceklerinin eşliğinde Zarife Hanım'ın defterine adını yazdırmaya çalışırsın. Finalde defterin ilk sayfasındaki ad, Turgut Dede, seni bekler. Bu masada para ya da bahis yoktur; kazanılan şey unvan, rozet ve deftere yazılan addır.
101 Okey nasıl yapıldı?
101 Okey, klasik okeyin aynı taşlarla oynanan ama bambaşka düşünülen kardeşi. Klasik okeyde herkes kendi elini bitirmeye çalışır; 101'de ise el masaya açılır, yere per dizilir ve az puan iyidir. Bu yüzden 101 Okey ayrı bir oyun olarak yapıldı: kendi adı, kendi masası, kendi hikâyesi ve kendi rakipleriyle. Oyuncu üç bilgisayar rakibe karşı oturur.
101 evden eve, kahveden kahveye değişen kurallarıyla bilinir. Bu yüzden önce en yaygın oynanan biçim araştırıldı ve kurallar baştan sabitlendi: başlayan 22, öbürleri 21 taş alır; el ancak per ve grupların toplamı en az 101 olunca ya da en az beş çiftle açılır; açtıktan sonraki turdan itibaren yerdeki bütün perlere taş işlenir, yerdeki okeyin yerine geçen taş konup okey geri alınır. Soldan alınan taş o tur kullanılmalıdır, kullanılamazsa geri bırakılır. Bitiren 101 puan düşer, hiç açamayan 202 yazılır, açan elinde kalan taşların toplamını yazar. Okeyle, çiftle ya da tek seferde elden bitirmek puanı ikiye katlar; işlenebilecek bir taşı ya da okeyi atmak 101 ceza getirir. Kuralların hepsi oyunun içinde de anlatılır.
En zor kısım, bir elden en iyi açılışı bulmaktı. Oyun, eldeki taşlardan per ve grupların bütün dizilişlerini tarayıp en yüksek toplamı ve en az ceza bırakan dizilişi saniyenin küçük bir parçasında bulur; Aç düğmesindeki sayaç bu hesabı her an gösterir. Kurallar ekrandan bağımsız yazıldı ve her oyuncu masada yalnız kendi görebileceğini görür. Bilgisayar rakipler gizli taşları bilmez, dağıtım herkes için aynı kurala bağlı ve tamamen rastgeledir; kimseye taş kayırılmaz. Kolay, Orta ve Zor düzeyler binlerce ellik bilgisayar turnuvalarında birbirine karşı ölçüldü. Zor rakip görülen taşları sayar, bir çekiş ilerisini düşünür ve sağındakine işine yarayacak taşı vermemeye çalışır.
İlk oyuncu yorumlarından sonra eklenen en önemli şey uyarılar oldu: elindeki bir perin parçası olan taşı yanlışlıkla atarsan, açabilecekken açmadan taş atarsan ya da işlek taşı vermek üzereysen oyun önce sorar. Taşı bir perin kenarına bıraktığında da yandaki yanlış pere değil, gerçekten işlenebildiği pere gider.
Hikâye modu Çardak Masası: Ege kıyısında bir yazlık sitesi, asma çardağın altında beş yaz akşamı ve altı komşu. Zarife Hanım kuralları anlatır, Dondurmacı Fehmi hemen açar, Emekli Hâkim Saffet Bey işlek taşa göz açtırmaz, Bedia Hanım hep çiftten gider; finalde ise defterin ilk sayfasında adı yazan Turgut Dede oturur. Masada çip, para, bahis ya da iddia yoktur; yalnız çay, karpuz ve sohbet. Kazanılan şey bir unvan ve sitenin eski puan defterine yazılan adın. Sahneler ve taşlar kodla çizildi; renk körlüğü olan oyuncular için her renge ayrıca bir şekil işareti var.
Ses efektleri kodla sentezlendi. Fon müziği için önce kodla yazılmış ezgiler denendi, sonra sakin, Türk ezgilerini andıran lisanslı bir parça seçildi; kısık sesle döngüde çalar, adı ve sanatçısı Hakkında bölümünde yazar. Her sürüm altı ekran boyutunda denendi; oyun yedi dilde oynanır.
Sık sorulan sorular
101 Okeyde el nasıl açılır?
Yere indirdiğin per ve grupların sayıları toplamı en az 101 olmalı; okey yerine geçtiği taşın sayısını alır. Ya da en az 5 çiftle çiftten açarsın. Oyundaki Aç düğmesi toplamı ve çift sayını hep gösterir.
101 ile klasik okey arasındaki fark ne?
Klasik okeyde eller gizli kalır ve eli ilk bitiren puan kazanır. 101'de perler yere açılır, herkes yerdeki perlere taş işler ve el sonunda elde kalan taşların toplamı ceza olarak yazılır; az puan iyidir.
İşlek taş nedir?
Yerdeki bir per ya da gruba eklenebilen taştır. İşlek taşı atana 101 ceza yazılır. Oyun böyle bir taşı atmak üzereyken seni uyarır ve onaylamadıkça atmaz.
12-13-1 per sayılır mı?
Bu oyunda sayılmaz. 1 yalnız perin başında olur: 1-2-3 geçerli, 12-13-1 ve 13-1-2 geçersiz.
Yerdeki okeyi nasıl alırım?
Elini açtıysan, yerdeki perde okeyin yerine geçtiği gerçek taşı oraya koyarsın ve okey ıstakana gelir. Grupta eksik rengi, çiftte okeyin eşini koyman gerekir.
Soldan taş ne zaman alınabilir?
Açmadıysan ancak o taşla o tur elini açabiliyorsan; açtıysan o taşı o tur indirip ya da işleyebiliyorsan. Çiftten açan soldan alamaz. Kullanamayacağını anlarsan Geri bırak ile taşı yerine koyarsın.
Çiftten açmak mantıklı mı?
Elin perlere yatkın değilse işe yarar, ama elde kalan taşların cezası iki kat yazılır ve sonra yalnız çift indirebilirsin. Çiftten açıp eli bitirirsen de bütün yazılar ikiye katlanır.
Elden bitmek nedir?
Yerde henüz kimse açmamışken bütün elini tek turda açıp son taşı atmaktır. Bu durumda 101 şartı aranmaz ve o elin bütün yazıları ikiye katlanır.
Ortada taş biterse ne olur?
El kimse bitirmeden kapanır. Kimse −101 yazmaz; açamayanlar 202, açanlar elinde kalan toplamı yazar. 101'de ellerin çoğu böyle biter.
Bilgisayar rakipler benim taşlarımı görüyor mu?
Hayır. Rakipler yalnız masada herkesin gördüğünü bilir: yerdeki perleri ve atılan taşları. Senin elini ve destenin sırasını görmezler; taşlar her elde kripto rastgele karılır.
101 Okey ücretsiz mi?
Evet. İndirme ve üyelik gerekmez; tarayıcıda hemen oynanır. İpucu için reklam izlemek her zaman senin seçimindir.
İlerlemem kaybolur mu?
İlerlemen bu cihazda otomatik kaydedilir. Giriş yaparsan kayıt hesabına taşınır ve her cihazda kaldığın yerden devam edersin.
Telefonda oynanır mı?
Evet. Oyun telefonda tam ekran açılır; köşedeki X ile çıkarsın. iPhone'da "Ana ekrana ekle" ile uygulama gibi kullanabilirsin.
101 Okey internetsiz oynanır mı?
Evet. Bir kez açtığın oyun telefonuna ya da bilgisayarına kaydedilir; internet yokken de açılır. Skor tablosu ve bulut kayıt için bağlantı gerekir.
Hangi dillerde var?
Türkçe, İngilizce, İspanyolca, Portekizce, Almanca, Fransızca ve Rusça.
Yorumlar
Yorum yazmak için giriş yap.
Henüz yorum yok. İlk yorumu sen yaz.
