Mahbusa, iki kişiyle tavla tahtasında oynanan kırmasız bir tavla türüdür. Tapa diye de bilinir, Yunanistan'da Plakoto adıyla oynanır. Pullar klasik tavladaki gibi karşılıklı yürür, ama rakibin tek pulu kırılmaz: üstüne konan pul onu hapseder. Bütün pullar tek yığından yola çıkar ve bu yığının son pulu, ana taş, özel bir kurala bağlıdır.
Bu sayfada CetinsGame'deki Mahbusa'nın kurallarını, oyunun tam olarak uyguladığı biçimde anlatıyoruz. Mahbusa'nın masadan masaya değişen ayrıntıları vardır; biz yaygın kural setini kullandık. Mahbusa, Tavla oyunumuzun içinde klasik tavla, Gülbahar ve Uzun Nard ile birlikte oynanır.
Tahta ve diziliş
Tahta klasik tavlanınkiyle aynıdır: 24 hane, ortada bar, her oyuncunun 6 hanelik bir evi. Her oyuncunun 15 pulu vardır ve hepsi başlangıçta tek yığın hâlinde, kendi 24. hanesinde, yani rakibin evinin ucunda durur. Oyunumuzda senin evin sağ alttadır; pulların sağ üst köşeden, rakibin pulları sağ alt köşeden başlar.
Yön ve başlama
Taraflar klasik tavladaki gibi karşılıklı yürür. Oyuna başlamak için iki taraf birer zar atar; büyük atan iki zarı yeniden atar ve ilk hamleyi yapar. Sonraki oyunları bir önceki oyunu kazanan başlatır. İki zar da oynanabiliyorsa ikisi, yalnız biri oynanabiliyorsa büyük zar oynanır; çift dört hamledir. Hiç hamle yoksa sıra rakibe geçer.
Hapsetme
- Kırma yoktur. Rakibin tek pulunun üstüne konarsan o pul hapsolur.
- Hapisteki pul, üstündeki pul o haneden kalkana kadar oynayamaz.
- Hapseden pul haneyi tutar: rakip o haneye pul koyamaz.
- Rakibin 2 ya da daha çok pulu olan haneye konamazsın.
- İki zarı tek pulla oynarken ara durak da bu kurallara uymalıdır.
Hapis ve toplama
Bütün 15 pulun evine girince toplamaya başlarsın. Hapisteki bir pulun evinin dışındaysa toplamaya başlayamazsın; önce o pulun kurtulmasını beklemen gerekir. Toplama klasikteki gibidir: zarın hanesindeki pul çıkar; o hane boşsa daha yüksek hanedeki bir pul oynanır, daha yüksekte pul yoksa en yüksekteki pul çıkar.
Ana taş
Başlangıç hanesinde kalan son pul ana taştır.
- Ana taş daha yola çıkmadan hapsedilirse o taraf 2 sayıyla kaybeder.
- Hapseden tarafın da kendi başlangıç hanesinde pulu varsa bu kural geçmez; oyun sürer.
- İki tarafın ana taşı birden hapisteyse oyun berabere biter.
Kazanma ve puan
- 15 pulunu ilk toplayan oyunu kazanır: 1 sayı.
- Rakip o ana kadar hiç pul toplamadıysa mars olur: 2 sayı.
- Ana taşı hapsedilen taraf: 2 sayı kaybeder.
- Katlama küpü yoktur; maç önceden seçilen sayıya (1, 3 ya da 5) oynanır.
Bilgisayar rakip
Zarlar adil atılır; bilgisayar zarını senden önce göremez ve değiştiremez. Kolay düzey zaman zaman rastgele oynar, Orta hane tutmayı, hapsetmeyi, açıkta kalan tek pulu ve yarışı tartan kurallarla oynar, Zor aynı değerlendirmeyle rakibin olası zarlarına bir adım ileri bakar.
Sık yapılan hatalar
- Rakibin tek pulunu kırmayı beklemek: Mahbusa'da kırılan pul yoktur, üstüne konan pul onu hapseder.
- Rakibin hapseden pulunun olduğu haneye konmaya çalışmak: o hane rakibindir.
- Hapisteki pulun evinin dışındayken toplamaya başlamaya çalışmak: önce pulun kurtulmalı.
- Başlangıç köşesinde son pulu tek bırakmak: yola çıkmadan hapsedilirse 2 sayı gider.
- Rakibin pullarının önüne tek pul bırakmak: Mahbusa'da tek pul kolayca hapsedilir.
- Hapsettiği pulu gereksiz yere kaldırmak: rakibin pulu hemen serbest kalır ve yoluna devam eder.
Sık sorulan sorular
Mahbusa'da kaç pul var?
Her oyuncunun 15 pulu vardır. Hepsi kendi 24. hanesinde, rakibin evinin ucunda tek yığın hâlinde başlar.
Mahbusa'da pullar hangi yöne gider?
Klasik tavladaki gibi karşılıklı: iki tarafın pulları birbirine doğru yürür ve tahtanın ortasında karşılaşır.
Mahbusa'da hapsetme nedir?
Rakibin tek pulunun üstüne pul koymaktır. Alttaki pul, üstteki pul kalkana kadar oynayamaz.
Hapsedilen pul ne zaman kurtulur?
Üstündeki rakip pulu o haneden ayrılınca. Hapseden taraf bunu kendi isteğiyle yapar.
Ana taş kuralı nedir?
Başlangıç hanesindeki son pul yola çıkmadan hapsedilirse o taraf 2 sayıyla kaybeder. Hapsedenin de başlangıçta pulu varsa kural geçmez.
Mahbusa'da beraberlik var mı?
Yalnız bir durumda: iki tarafın ana taşı birden hapisteyse oyun berabere biter.
Mahbusa, Tapa ve Plakoto aynı oyun mu?
Evet. Tapa ve Plakoto aynı oyunun başka yerlerdeki adlarıdır; temel kurallar aynıdır, ayrıntılar masadan masaya değişebilir.
Mahbusa'yı nerede oynayabilirim?
CetinsGame Tavla'da bilgisayara karşı üç düzeyde, aynı cihazda iki kişi ya da çevrim içi bir arkadaşınla oynayabilirsin. Ücretsizdir, indirme ve üyelik gerekmez.
