Nazar
Camı üfle, boncuğu halka halka büyüt.
Nasıl oynanır?
Basılı tut, cam büyüsün; kesikli çizgiye gelince bırak, halka eklensin. Boncuk içten dışa kurulur: önce göz bebeği, en son lacivert. Cam soğursa Ateş ile ısıt; büyük halkalarda üflemeyi bırakmadan ateşe de bas. Ateşi biraz erken bırak, cam bir süre daha ısınır; fazla ısınırsa akar, kırmızı çizgiyi geçersen patlar.
Nazar nasıl oynanır? Cam atölyesi için ayrıntılı rehber
Nazar, nazar boncuğunu halka halka ocakta yaptığın bir zamanlama oyunudur. Ekrana basılı tuttukça cam büyür; kesikli hedef çizgisine gelince bırakırsın ve o renk bir halka olarak kilitlenir. Bu sırada camın ısısını da yönetirsin: soğuyan cam büyümez, fazla ısınan cam sarkar ve akar. Oyunda 6 bölüme ayrılmış 36 seviyelik bir hikâye, her gün yeni siparişler gelen bir Serbest atölye ve kazandığın akçeyle alınan geliştirmeler var.
Amaç
Her seviye bir siparişle başlar. Üst kısımda müşterinin adı, siparişin türü (örneğin Klasik nazar boncuğu) ve ödenecek akçe yazar; altında da boncuğun renkleri içten dışa sırayla dizilir. Klasik bir boncuk dört halkadır: Siyah, Açık mavi, Beyaz ve Lacivert.
Camın üstünde her halka için bir hedef çizgisi görünür. Sıradaki halkanın çizgisi kalın ve hareketli kesiklerle çizilir, yanında da o halkanın rengi yazar. Cam bu çizgiye ulaştığında parmağını kaldırırsın. Kolye siparişlerinde aynı işi 3 ya da 5 boncuk için art arda yaparsın; yapılan boncuklar ekranın üstündeki ipe dizilir.
Kontroller: Üfle ve Ateş
Oyunda iki hareket var, ikisi de basılı tutularak yapılır ve aynı anda yapılabilir.
| Hareket | Dokunmatik ekran | Klavye ve fare | Ne yapar |
|---|---|---|---|
| Üfle | Üfle düğmesine ya da camın olduğu alana basılı tut | Boşluk tuşu ya da sol tık | Cam büyür; bıraktığın anda halka kilitlenir. |
| Ateş | Ateş düğmesine basılı tut | F tuşu ya da sağ tık | Cam ısınır. |
Üflemek camı hızla soğutur. Üflemeyi bırakmak halkayı kilitlediği için, büyük bir halkada cam soğursa üflemeyi bırakmadan Ateş'e de basarsın: telefonda iki başparmakla, bilgisayarda Boşluk ile F'ye ya da sol ve sağ tıka birlikte.
Isı çubuğu ve camın kırılması
Ekranın altındaki ısı çubuğu üç bölgeye ayrılır: soğuk, çalışma ısısı ve akar. Isı ne kadar yüksekse cam o kadar hızlı büyür; soğuk bölgede hiç büyümez. Bölümler ilerledikçe soğuk bölge genişler, yani çalışma aralığı daralır ve cam daha hızlı soğur.
Fırın camı gecikmeyle ısıtır: Ateş'i bıraktıktan sonra ısı bir süre daha artar (sonraki bölümlerde yarım saniyeye kadar). Bu yüzden ateşi istediğin ısıya varmadan biraz önce bırakmak gerekir.
Bir sipariş dört şekilde başarısız olur:
- Cam patladı: cam en dıştaki kırmızı çizgiye ulaşırsa patlar.
- Cam çatladı: soğuk camı bir saniyeden uzun üflersen çatlar.
- Cam aktı: ısı en sağdaki koyu kırmızı şeritte, bölüme göre 1,4 ile 0,9 saniyeden uzun kalırsa cam akar.
- Süre doldu: acele siparişlerde sağ üstte bir sayaç döner; boncuk bitmeden süre biterse müşteri beklemez.
Isı akar bölgesine yaklaştığında cam sarkmaya başlar. Sarkma boncuğu kırmaz ama sonuçta isabetten düşer (en fazla %30).
İsabet, yıldızlar ve akçe
Her halka kilitlendiğinde hedefe uzaklığına göre bir derece alır: Kusursuz!, İyi, Eh ya da Kaçtı. Halkaların ortalaması boncuğun isabet yüzdesidir; kolyede boncukların ortalaması alınır. Yıldızlar buna göre verilir:
- %90 ve üstü: 3 yıldız, Müşteri bayıldı!
- %75 ve üstü: 2 yıldız
- %50 ve üstü: 1 yıldız
- %50 altı: yıldız yok, müşteri boncuğu almaz
Kazanç, sipariş ücretinin isabet oranı kadarıdır. Bütün halkalar Kusursuz ise ayrıca Kusursuz iş bonusu (%25) eklenir. Daha önce yıldız aldığın bir seviyeyi tekrar oynarsan ödül yarıya iner, ama yıldız rekorun yalnız yükselir.
Hikâye bölümleri ve Serbest atölye
Hikâyede Rıza Usta'nın torunu olarak Görece'deki atölyeden İstanbul'a uzanan bir yol izlersin. Her bölümde 6 seviye vardır, toplam 108 yıldız toplanabilir. Bir seviyeyi açmak için öncekini en az 1 yıldızla bitirmek, yeni bölümü açmak için de önceki bölümün bütün seviyelerini bitirmek yeter. Her bölüm kendi kuralını getirir:
- Dedemin Atölyesi: küçük ve klasik boncuklar; ilk iki seviye öğretici.
- Köy Pazarı: ilk kolyeler. Eş boncuk: kolyedeki aynı tür boncuk, eşinin senin üflediğin gerçek halkalarına göre ölçülür; hedef çizgisi altın renkte görünür.
- Düğün Telaşı: Gelin Zeynep'in kolyeleri ve süreli acele siparişler; 5 boncukluk bir kolye de var.
- Kemeraltı Çarşısı: Turkuaz renk ve rüzgâr. Esinti: birkaç saniyede bir sert bir esinti camı birden soğutur.
- Kapalıçarşı: kuyumcu siparişleri. Altın yaldız: altın halka iki kat hızlı büyür, erken bırakmak gerekir.
- Ustalık Sınavı: hepsinin karışımı. Usta gözü: bazı seviyelerde hedef çizgisi üflemeye başlayınca kaybolur; boyutu önceden aklında tutarsın. Finalde Dedemin yedi halkalı nazarı.
Bölüm 1 bitince Serbest atölye açılır. Her gün 5 sipariş gelir; ikinci günden itibaren üçüncü sipariş bir kolyedir, günün son siparişi toleransı daha dar bir Usta işidir. N. günün ısı ayarı hikâyenin N. bölümü gibidir; üçüncü günden itibaren acele, dördüncü günden itibaren rüzgârlı siparişler gelir.
Sonuç ekranındaki Paylaş düğmesiyle isabetini resimli bir kartla paylaşabilir, menüden arkadaşına meydan okuyabilirsin.
Geliştirmeler, Geri sar ve ödül
Kazandığın akçeyi menüdeki Geliştirmeler ekranında harcarsın. Her geliştirmenin 3 kademesi vardır:
| Geliştirme | Etkisi | Kademe fiyatları |
|---|---|---|
| Körüklü fırın | Ateş camı daha hızlı ısıtır | 80, 200, 420 |
| Isı kalkanı | Cam daha yavaş soğur | 80, 200, 420 |
| Sağlam cam | Patlama çizgisi biraz dışarı kayar | 100, 240, 480 |
| Dükkân tabelası | Her siparişten kademe başına %10 Tabela bonusu | 120, 280, 560 |
Cam patlar, çatlar ya da akarsa Geri sar ile yaklaşık bir buçuk saniye geriye dönebilirsin; bu her siparişte bir kez kullanılır ve süre dolunca kullanılamaz. Reklamlar açıkken Geri sar ve Ödülü ikiye katla kısa bir reklam izlemeyi ister; ikisi de tamamen senin seçimindir.
Günün Usta Siparişi, seri ve Vitrin
Günün Usta Siparişi her gün herkese aynı olan üç boncuklu bir kolyedir. Boncuğun türü, ısı ayarı, rüzgâr ve usta gözü güne göre değişir. Puanın isabetinin bin katıdır; buna art arda yaptığın en uzun Kusursuz halka serisinin her halkası için 25 puan eklenir. Dilediğin kadar deneyebilirsin, en iyi puanın sayılır ve "Bu haftanın ustaları" tablosunda görünür. Üst üste kaç gün oynadığın da sayılır.
Her oyunda art arda üç Kusursuz halka yaptığında ekranda "Seri" yazısı belirir ve kısa bir ezgi çalar. Hikâyenin her seviyesinde yaptığın en isabetli boncuk ise menüdeki Vitrine konur; 36 rafı doldurmak ayrı bir hedeftir.
İpuçları
- Camı çalışma ısısının alt kısmında tut: cam daha yavaş büyür ve bırakma anını tutturmak kolaylaşır.
- Halkaya başlamadan önce ateşle ısıyı biraz yükselt; uzun bir üfleme sırasında soğuk bölgeye düşmezsin.
- Parmağını kaldırmak bir an sürer; cam kesikli çizgiye değmeden hemen önce bırakmaya alış.
- Rüzgârlı siparişlerde ateşe daha sık bas; cam normalden belirgin şekilde hızlı soğur.
- Kusursuz iş bonusu her halkanın Kusursuz olmasını ister; yıldız toplarken bunu kovalama, sonra tekrar oyna.
Nazar boncuğu: kem göze karşı cam bir göz
Nazar boncuğu, kem gözden koruduğuna inanılan lacivert, beyaz ve açık mavi halkalı bir cam boncuktur. Geleneksel olarak ocakta eritilen cam, demir bir çubuğun ucunda kat kat sarılıp şekillendirilerek yapılır. İzmir yakınlarındaki Görece ve Kurudere köyleri bu zanaatın bilinen merkezleridir.
- Ne demek
- Kem göze karşı taşınan, göz desenli cam boncuk
- Klasik renkler
- İçten dışa siyah, açık mavi, beyaz, lacivert
- Bilinen ocaklar
- Görece ve Kurşunlu köyleri, İzmir
- Yapım
- Ocakta eriyik cam metal şişe alınır, renkler katman katman eklenir
- Kullanıldığı yerler
- Bebek giysisi, kapı, araba, dükkân, takı
Nazar inancı
Nazar, kıskanç ya da aşırı hayran bir bakışın insana, çocuğa, eve veya mala zarar verebileceği inancıdır. Halk arasında bu bakışa kem göz denir. Benzer inançlar Akdeniz çevresinde, Balkanlarda ve Orta Doğu'da çok eskiden beri bilinir. Göz biçimli boncuk ve muskaların bu bakışı geri çevirdiğine inanılır; mavi göz, kendisine yönelen bakışı karşılayan bir göz olarak düşünülür.
Göz desenli cam boncuklar da çok eskidir. Fenike ve Mısır buluntuları arasında göz desenli cam boncuklar bilinir; Anadolu'daki nazar boncuğu bu uzun Akdeniz geleneğinin bugüne ulaşmış bir koludur.
Ocakta nasıl yapılır?
Geleneksel nazar boncuğu cam ocağında, ateşin önünde elle yapılır. Usta, eriyik camı uzun bir metal çubuğun (şiş) ucuna alır, döndürerek yuvarlak biçim verir. Sonra beyaz, açık mavi ve siyah eriyik cam katmanlar ve noktalar hâlinde sırayla eklenir; böylece lacivert gövdenin ortasında içten dışa halkalanan bir göz oluşur. Biten boncuk yavaşça soğutulur, çünkü cam hızlı soğursa çatlayabilir.
İzmir yakınlarındaki Görece ve Kurşunlu köyleri bu zanaatın en tanınmış yerleridir. Ustalığın babadan oğula geçtiği bu ocakların sayısı yıllar içinde çok azaldı; bugün bu iş az sayıda ustanın elinde yaşıyor.
Gündelik hayatta nazar boncuğu
Nazar boncuğu yeni doğan bebeğin üstüne iğneyle takılır, evin kapısına ya da duvarına asılır, arabanın aynasından sallanır, yeni açılan dükkânlara hediye edilir. Halk inancına göre boncuk kendiliğinden çatlar ya da kırılırsa üzerine gelen nazarı karşılamış sayılır ve yerine yenisi takılır.
Oyundaki karşılığı
Oyundaki halka sırası gerçek boncuğun gözünü izler: ortada siyah göz bebeği, çevresinde açık mavi ve beyaz, dışta lacivert. Oyun ise yapım tekniğini sadeleştirir: gerçekte boncuk şişe sarılarak biçimlendirilir, oyunda ise her halkayı üfleyerek büyütürsün. Isı yönetimi, soğuk camın çatlaması ve fazla ısınan camın akması gerçek cam işçiliğinden alınmıştır.
Rıza Usta, Ayşe Teyze, Gelin Zeynep, Hasan Efendi, Anahit Hanım ve loncanın ustalık sınavı oyunun kurgusudur. Görece köyü, Kemeraltı Çarşısı ve Kapalıçarşı ise gerçek yerlerdir. Turkuaz ve Altın yaldız halkalı boncuklar klasik dört rengin dışında oyunun süslemeleridir.
Nazar nasıl yapıldı?
Nazar, İzmir'in Görece köyündeki nazar boncuğu ocaklarından ilham aldı. Nazar boncuğu içten dışa yapılır: önce göz bebeği, en son lacivert halka. Oyunda da boncuk halka halka büyür. Oyuncu basılı tutarak camı şişirir, doğru boyutta bırakıp halkayı kilitler. Bu sırada ateşi kollamak gerekir: soğuk cam üflenirse çatlar, kırmızı çizgiyi geçen cam patlar.
Hikâye, üç kuşaktır sönmeyen bir dede ocağının başında başlıyor; köy pazarından düğün telaşına, Kemeraltı'ndan Kapalıçarşı'ya, en sonunda ustalık sınavına uzanıyor. Altı bölümde otuz altı seviye var. Kolye siparişleri, rüzgâr, acele işler, turkuaz ve altın varaklı halkalar zamanla ekleniyor; final yedi halkalı bir boncuk. Hikâyeden sonra serbest atölye açılıyor.
CetinsGame'e taşınırken hikâye sahneleri konuşan karakterin portresiyle yeniden kuruldu, eski kayıtlar taşındı, cihaza göre farklı görünen yıldız ve onay işaretleri çizilmiş simgelerle değişti. Oyuncu isterse ödüllü reklamla kazancını ikiye katlayabiliyor ya da bozulan boncuğu geri sarabiliyor.
Skorlar başta sitedeki skor tablosunda görünmüyordu; artık hem hikâyede hem serbest atölyede ana tabloya gidiyor. Bir karar da bilinçli: reklamla ikiye katlanan kısım skora sayılmıyor, böylece skor tablosu reklam izleyene avantaj vermiyor.
İlk ölçümler oyunun fazla rahat olduğunu gösterdi: insan gibi oynayan botların hiçbiri tek bir camı patlatmadı ya da akıtmadı; ısı çubuğu ekranda vardı ama hiçbir şeyi cezalandırmıyordu. Bu yüzden ısıya gerçek bir ağırlık verildi: bölümler ilerledikçe çalışma aralığı daralıyor, fırın camı gecikmeyle ısıtıyor ve büyük halkalarda üflerken ısıtmak gerekiyor. Her bölüme de hikâyesine uyan bir kural eklendi: eş boncuk, esinti, altın yaldız ve usta gözü. İlk oyuncu denemesi "biraz zor" dedi; ayarlar bir miktar geri çekildi.
Sık sorulan sorular
Nazar boncuğu oyunda neden içten dışa yapılıyor?
Gerçek boncuktaki göz de ortadaki siyah göz bebeğinden dışa doğru halkalanır. Oyunda her yeni halka öncekinin çevresine eklenir, bu yüzden renk sırası her siparişte üstte gösterildiği gibidir ve değiştirilemez.
Cam neden çatlıyor?
Isı çubuğu soğuk bölgedeyken üflemeye devam edersen cam bir saniyeyi biraz aşınca çatlar. Soğuk cam zaten büyümez; önce Ateş'e basıp çalışma ısısına çıkar, sonra üfle.
Kırmızı çizgi ne işe yarıyor?
Kırmızı çizgi patlama sınırıdır. Cam bu çizgiye ulaşırsa patlar ve sipariş biter. Sağlam cam geliştirmesi bu çizgiyi biraz dışarı taşır.
Sarkma cezası nedir?
Isı akar bölgesine yaklaştığında cam sarkar. Bu boncuğu kırmaz ama isabetten en fazla %30 düşer. Fırın camı gecikmeyle ısıttığı için Ateş'i istediğin ısıdan biraz önce bırakmak sarkmayı önler.
Yeni bölüm neden açılmıyor?
Yeni bölüm, önceki bölümün 6 seviyesinin hepsi en az 1 yıldızla bitince açılır. Yıldız sayısı şartı yoktur; haritada kilitli bir seviye varsa ondan önceki seviyeyi bitir.
Serbest atölye nasıl açılır, hikâyeden farkı ne?
Serbest atölye Bölüm 1 bitince açılır. Siparişler her gün yeniden üretilir, gün 5 siparişten oluşur ve günler ilerledikçe zorlaşır. Turkuaz Bölüm 3'ten, Altın yaldız Bölüm 4'ten sonra serbest atölyeye gelir.
Geri sar ne yapar?
Geri sar, cam patladığında, çatladığında ya da aktığında boncuğu yaklaşık bir buçuk saniye öncesine döndürür ve ısıyı güvenli bir düzeye getirir. Her siparişte bir kez kullanılabilir; süre dolduğunda kullanılamaz.
Skor tablosuna ne yazılıyor?
Hikâyede yıldızla bitirdiğin her siparişin kazancı, serbest atölyede de gün sonu kazancı skor olarak gönderilir. Reklam izleyerek ikiye katladığın kısım skora eklenmez.
Bilgisayarda üflerken nasıl ısıtırım?
Sol tıkı ya da Boşluk tuşunu basılı tutarken sağ tıka ya da F tuşuna da bas; ikisi birlikte çalışır. Üflemeyi bırakmak halkayı kilitler, bu yüzden büyük halkalarda ısıtırken üflemeye devam et.
Hedef çizgisi neden kayboluyor?
Ustalık Sınavı'nın bazı seviyelerinde "usta gözü" kuralı var: çizgi, üflemeye başlayınca söner, bırakınca geri gelir. Üflemeden önce çizgiye iyi bak ve boyutu aklında tut.
Günün Usta Siparişi nasıl puanlanır?
Puan, isabetin bin katı artı en uzun Kusursuz halka serinin her halkası için 25 puandır. Sipariş her gün herkese aynıdır; istediğin kadar deneyebilirsin, en iyi puanın tabloya yazılır.
Vitrin nasıl dolar?
Hikâyede bir seviyeyi yıldızla bitirdiğinde o seviyede yaptığın boncuk Vitrin'e konur. Daha isabetli bir boncuk yaparsan rafta eskisinin yerini alır.
Nazar ücretsiz mi?
Evet. İndirme ve üyelik gerekmez; tarayıcıda hemen oynanır. İpucu için reklam izlemek her zaman senin seçimindir.
İlerlemem kaybolur mu?
İlerlemen bu cihazda otomatik kaydedilir. Giriş yaparsan kayıt hesabına taşınır ve her cihazda kaldığın yerden devam edersin.
Telefonda oynanır mı?
Evet. Oyun telefonda tam ekran açılır; köşedeki X ile çıkarsın. iPhone'da "Ana ekrana ekle" ile uygulama gibi kullanabilirsin.
Nazar internetsiz oynanır mı?
Evet. Bir kez açtığın oyun telefonuna ya da bilgisayarına kaydedilir; internet yokken de açılır. Skor tablosu ve bulut kayıt için bağlantı gerekir.
Hangi dillerde var?
Türkçe, İngilizce, İspanyolca, Portekizce, Almanca, Fransızca ve Rusça.
Yorumlar
Yorum yazmak için giriş yap.
Henüz yorum yok. İlk yorumu sen yaz.
