Piri Reis
Kıyı Kıyı Akdeniz: rüzgârı oku, kıyıyı çiz, limana var.
Nasıl oynanır?
Her hamle bir gündür: gemiye çevresindeki bir yöne dokunursun, gemi bir kare yol alır. Rüzgârın geldiği yöne ve onun iki yanına yelkenle gidilmez. Üstteki şerit önümüzdeki 5 günün rüzgârını gösterir; doğru rüzgârı beklemek için Demir at, rüzgâra karşı bir kare gitmek için sınırlı Kürek hakkını kullan. Erzak, denizde kaç gün kalabileceğini belirler. Gemi geçtikçe kıyı haritaya mürekkeple çizilir. Defterdeki paftaları, yani eski harita parçalarını, kıyının uyduğu yere sürükle; yanlış yere koyduğun pafta gemi oraya varınca mürekkep lekesi olur. Sığlıklara, Çanakkale Boğazı'nın akıntısına ve fırtına günlerine dikkat: fırtınada açıktaki gemi sürüklenir, fırtınanın estiği yanı kara olan limana sığın. İşaretli yerlerin hepsini gör, bütün paftaları yerleştir ve kırmızı bayraklı limana var; hedef günde ve lekesiz harita 3 yıldız.
Piri Reis: Kıyı Kıyı Akdeniz nasıl oynanır? Ayrıntılı rehber
Piri Reis: Kıyı Kıyı Akdeniz, rüzgârla yol alan bir gemiyle oynanan sıra tabanlı bir seyir ve harita bulmacasıdır. Her hamle bir gündür. Rüzgârı okursun, demir atıp beklersin ya da kürek çekersin; gemin geçtikçe kıyı haritaya mürekkeple çizilir. Yanında eski harita parçaları, yani paftalar vardır: bunları doğru yere koyarsan henüz görmediğin denizi önceden bilirsin. Oyunda 3 fasılda 12 bölüm ve her gün yenilenen Günün Seferi var.
Amaç
Her bölümde gemin bir limandan yola çıkar. Bölümü bitirmek için üç şey gerekir:
- Haritadaki işaretli yerlerin hepsini yakından görmek (kale, kule, burun gibi kıyı işaretleri; gemi yanından geçince deftere çizilir).
- Bütün paftaları haritaya yerleştirmek.
- Kırmızı bayraklı limana varmak.
Bunları erzak bitmeden yapmalısın. Erzak bölümün gün sınırıdır: üstteki sayaç kaçıncı günde olduğunu ve kaç günlük erzakın olduğunu gösterir. Erzak biterse gemi limana döner ve bölüme yeniden başlarsın; kaybedilen bir şey yoktur.
Rüzgârla seyir: kontroller
Gemi kare kare, sekiz yöne gider. Rüzgâr hep estiği yönle anılır: Yıldız kuzeyden, Lodos güneybatıdan eser. Rüzgârın estiği yöne ve onun iki yanındaki (45 derece) yönlere yelkenle gidilmez; kalan beş yön açıktır. Altın oklar gidebileceğin yerleri gösterir. Ekranın üstündeki rüzgâr şeridi bugünle birlikte önümüzdeki 5 günün rüzgârını gösterir; bölümün rüzgâr sırası sabittir, yani aynı hamleler hep aynı sonucu verir.
| Hamle | Dokunmatik | Klavye |
|---|---|---|
| Yelkenle bir kare git | Geminin çevresinde gitmek istediğin yöne dokun | Q W E A D Z X C, ok tuşları ya da sayısal tuş takımı |
| Demir at (yerinde kal, bir gün bekle) | Demir at düğmesi | S ya da Boşluk |
| Kürek (rüzgâra karşı bir kare) | Kürek düğmesi, sonra yön | K, sonra yön |
| Geri al | Geri al düğmesi | U, Backspace ya da Ctrl+Z |
Kürek hakkı her bölümde sınırlıdır; ilk fasılda hiç yoktur, sonra bölüme göre 2 ya da 3 olur. Gemi her gün çevresindeki bir karelik alanı görür ve gördüğü kıyıyı mürekkeple çizer.
Paftalar ve mürekkep lekesi
Paftalar 3×3 karelik eski harita parçalarıdır; üstlerinde yer adı yoktur. Alttaki defterden haritaya sürükleyebilir ya da paftaya dokunup sonra haritada koymak istediğin yere dokunabilirsin. Pafta, gördüğün kıyıyla çelişen yere oturmaz. Doğru yere koyduğun pafta ilerideki sığlığı, limanı ve akıntıyı önceden gösterir; böylece rotayı kör değil, bilerek kurarsın.
Asıl bulmaca şurada: bir pafta gördüğün kıyıyla uyuşup yine de yanlış yerde olabilir. Gemi o kareleri görünce çelişki ortaya çıkar, pafta mürekkep lekesi olur ve deftere döner; onu yeniden yerleştirmen gerekir. Varış limanında da bütün paftalar son kez denetlenir. Leke bölümü bitirmene engel değildir, yalnız 3. yıldızı götürür.
Doğanın engelleri
- Sığlık (kırmızı noktalar): girilmez. Akıntı ya da fırtına gemiyi üstüne sürüklerse gemi karaya oturur ve 2 gün kaybedersin.
- Akıntı (oklu kareler): gün sonunda gemiyi ok yönünde bir kare kaydırır. Çanakkale Boğazı'nın akıntısı güneybatıya akar.
- Fırtına günü: yelken açılmaz. Açıktaki gemi rüzgârın ittiği yana iki kare sürüklenir.
- Liman: fırtınanın estiği yanı karaysa sığınaktır. Fırtına yaklaşınca güvenli limanların çevresinde yanıp sönen bir halka belirir.
Fırtınalar üçüncü fasılda, Mora ve Girit sularında başlar. Rüzgâr şeridinde fırtınayı önceden görürsün; ertesi gün fırtına varsa oyun seni uyarır.
Yıldızlar ve yardımcılar
Bölümü bitirmek 1 yıldız, hedef gün içinde bitirmek 2 yıldız, hedef gün içinde ve lekesiz bir haritayla bitirmek 3 yıldızdır. Sonuç ekranında harcadığın gün, leke sayısı ve çizdiğin kıyı görünür.
- Geri al: sınırsız ve bedavadır. Ama mürekkep lekesi geri alınmaz.
- Kılavuz: kılavuz kaptan en iyi rotanın sonraki 4 gününü haritada gösterir ve henüz yerleşmemiş bir paftanın yerini işaretler. Kısa bir reklamla açılır; reklamlar kapalıysa bedavadır.
- Ek erzak: erzak bitince istersen reklam izleyip 3 gün ek erzak alırsın. Bu her denemede bir kez olur ve o denemede en çok 2 yıldız alınabilir.
Fasıllar, Günün Seferi ve hikâye
12 bölüm üç fasla ayrılır: Gelibolu ve Boğaz (rüzgâr, akıntı ve ilk paftalar), Ege Adaları (kürek, sığlıklar, daha çok pafta), Mora ve Girit (fırtınalar ve fırtınaya kapalı limanlar). Bir bölümü bitirmek sonrakini açar.
4. bölümden sonra Günün Seferi açılır: o gün herkes aynı denizde, aynı rüzgârla yol alır. Puan şöyle hesaplanır: 500 + kalan erzak günü × 100 + çizilen kıyı karesi × 10 + lekesiz haritaya 300. En iyi puanın skor tablosuna girer.
Hikâyeyi Piri Reis'in yanında çalışan genç Kâtip Yahya anlatır: Gelibolu'dan adalara, fırtınadan yeniden Gelibolu'ya ve 1513 dünya haritasına uzanan bir yolculuk.
İpuçları
- Yola çıkmadan önce rüzgâr şeridine bak; üç dört gün sonra açılacak bir yönü bekleyerek demir atmak çoğu zaman en kısa yoldur.
- Kürek hakkını ilk günlerde harcama; rüzgârın hiç açmadığı dar bir geçit ya da fırtınadan önceki son kaçış için sakla.
- Paftayı görülmüş kıyının yanına koy: ne kadar çok görülmüş kareyle örtüşürse yanlış yerde olma ihtimali o kadar azalır.
- Bir paftanın iki yere de uyduğunu görürsen önce o kıyıya biraz daha yaklaş; tek yere uyunca yerleştir, böylece leke riskini sıfırlarsın.
- Akıntılı karede gün sonunda bir kare daha kayacağını hesaba kat; akıntıyı arkana alırsan iki karelik yol bir günde biter.
- Fırtına şeritte göründüğünde halkalı limanlara bak: fırtınanın estiği yanı kara olan liman seni korur, öteki liman korumaz.
- Takıldığın yerde geri almaktan çekinme; sınırsızdır ve gün harcatmaz.
Piri Reis, 1513 haritası ve Kitab-ı Bahriye
Piri Reis, Gelibolulu bir Osmanlı denizcisi ve haritacısıdır. 1513'te Gelibolu'da ceylan derisi üzerine bir dünya haritası çizdi; haritadaki kendi notlarına göre onu yaklaşık yirmi kaynak haritadan derledi. Haritanın günümüze kalan parçası 1929'da Topkapı Sarayı'nda bulundu ve bugün orada korunur. 1521'de yazdığı, 1526'da genişlettiği Kitab-ı Bahriye, Akdeniz'in kıyılarını, limanlarını, sığlıklarını ve akıntılarını kıyı kıyı anlatan bir denizcilik kitabıdır. Oyun bu eserlerden esinlenir; haritaları sadeleştirilmiştir, kâtip Yahya kurgu bir karakterdir.
- Piri Reis
- Osmanlı denizcisi ve haritacısı; Gelibolulu olarak bilinir, Kemal Reis'in yeğeni
- Dünya haritası
- 1513; ceylan derisi parşömen üzerine, notlarına göre Gelibolu'da çizildi
- Kaynakları
- Harita üzerindeki notlara göre yaklaşık yirmi eski harita
- Bugün nerede
- Kalan parça 1929'da bulundu; İstanbul, Topkapı Sarayı
- Kitab-ı Bahriye
- İlk hâli 1521, genişletilmiş hâli 1526; Akdeniz seyir kılavuzu
Piri Reis kimdir?
Piri Reis, Osmanlı denizcisi ve haritacısıdır. Gelibolulu olarak bilinir; Gelibolu, Çanakkale Boğazı'nın kıyısında eski bir denizci kasabasıdır. Denizciliği amcası Kemal Reis'in yanında öğrendiği bilinir. Onu bugün asıl tanınır kılan iki eseridir: 1513 tarihli dünya haritası ve Akdeniz'i kıyı kıyı anlatan Kitab-ı Bahriye.
1513 dünya haritası
Harita ceylan derisinden yapılmış parşömen üzerine çizilmiştir. Üzerindeki notlara göre Gelibolu'da çizilmiş ve yaklaşık yirmi kaynak haritadan derlenmiştir. Haritanın bütünü günümüze ulaşmamıştır; kalan parça haritanın batı kısmıdır ve Atlas Okyanusu'nu, iki yakasındaki kıyılarla birlikte gösterir. Bu parça 1929'da bulunmuştur ve bugün İstanbul'da, Topkapı Sarayı'nda korunur.
Kitab-ı Bahriye
Kitab-ı Bahriye, "deniz kitabı" demektir. İlk hâli 1521'de, genişletilmiş hâli 1526'da hazırlanmıştır. Bir seyir kılavuzudur: Akdeniz'in kıyılarını, limanlarını, sığlıklarını ve akıntılarını anlatır, metnin yanında haritalarla gösterir. Hangi koyun hangi rüzgâra kapalı olduğu, nerede tatlı su bulunduğu, hangi geçidin tehlikeli olduğu gibi bilgiler, gözle görülmüş deneyimin kâğıda geçmiş hâlidir.
Oyundaki karşılığı
Oyunun iki temel fikri bu iki eserden gelir. Paftalar, 1513 haritasının eski kaynaklardan derlenmesini; gemiyle görerek kıyı çizmek, Kitab-ı Bahriye'nin gözleme dayalı anlatımını yansıtır. Fırtınaya kapalı limanlar ve sığlıklar da o kitabın konularıdır.
Rüzgâr adları (Yıldız, Poyraz, Gündoğusu, Keşişleme, Kıble, Lodos, Günbatısı, Karayel) geleneksel Türk rüzgâr gülünün adlarıdır. Kâtip Yahya, yaşlı balıkçı ve hikâyedeki olaylar kurgudur; bölümlerdeki haritalar gerçek haritaların kopyası değil, oyun için sadeleştirilmiş kıyılardır.
Piri Reis nasıl yapıldı?
Piri Reis, büyük denizcinin gerçek çalışma yönteminden doğdu. 1513 dünya haritasının üzerindeki notlarda haritayı yaklaşık yirmi eski kaynaktan derlediğini yazar; Kitab-ı Bahriye ise kıyıyı kıyı kıyı, gözle görülmüş bilgiyle anlatır. Oyunda bu iki yol iki katman oldu: seyir kıyıyı açar, paftalar eski kaynakların yerini tutar. Gemi geçtikçe kıyı haritaya mürekkeple çizilir; görülmeyen deniz boş kalır. Görseller portolan üslubunda, rüzgâr gülü çizgileriyle, baştan sona kodla çizildi.
Kural sade: her hamle bir gün ve rüzgârın estiği yöne ve iki yanına yelkenle gidilmez. Üstteki şerit önümüzdeki beş günün rüzgârını gösterir; oyuncu demir atıp bekler ya da küreğe asılır. Engellerin hepsi doğadan: sığlıklar, Çanakkale Boğazı'nın akıntısı, fırtına günleri ve fırtınaya kapalı limanlar. Deniz savaşı, akın ve çarpışma bilerek oyuna alınmadı.
Bölümlerde kıyı biçimleri elle çizildi; sığlıklar, limanlar, işaretler, paftalar ve rüzgârlar sabit tohumlu bir aramayla yerleştirildi ve her bölüm bir çözücüyle denendi. Yalnız önündeki kareye bakan bir deneme kaptanı aynı bölümü 1,2 ile 1,6 kat daha uzun sürede bitiriyor; yani plan yapmak gerçekten işe yarıyor. Her pafta, rotanın sonunda haritada yalnız tek bir yere oturuyor. Üçüncü yıldız için hedef günde varmak ve haritada hiç mürekkep lekesi bırakmamak gerekiyor.
Hikâyeyi kurgusal bir genç, Kâtip Yahya anlatıyor; gerçek kişi olarak yalnız Piri Reis var. Haritanın Antarktika'yı gösterdiği gibi dayanaksız iddialara yer verilmedi. Müzik Hicaz makamında ud ve kanun tınılarıyla kodla sentezlendi, başkasına ait ses kullanılmadı.
Oyun tasarım aşamasından doğrudan 1.0 sürümüyle, 13 Ekim 2026'da yayına girdi: üç fasılda on iki bölüm ve herkesin aynı denizde yarıştığı Günün Seferi. Oyun yedi dilde oynanıyor.
Sık sorulan sorular
Piri Reis oyununda neden bazı yönlere gidemiyorum?
Yelkenli rüzgârın estiği yöne ve onun iki yanına gidemez. Rüzgâr kuzeyden (Yıldız) esiyorsa kuzeye, kuzeydoğuya ve kuzeybatıya yelkenle gidilmez. Demir atıp rüzgârın dönmesini bekleyebilir ya da kürekle bir kare gidebilirsin.
Pafta nedir, doğru yerini nasıl bulurum?
Pafta, üstünde yer adı olmayan 3×3 karelik eski bir harita parçasıdır. Gördüğün kıyıyla çelişen yere oturmaz. Paftayı ne kadar çok görülmüş kareyle örtüştürürsen yanlış yere koyma ihtimali o kadar azalır.
Mürekkep lekesi nedir, geri alınabilir mi?
Kıyıyla uyuşup yanlış yerde duran bir pafta, gemi o kareleri görünce lekeye döner ve deftere geri gelir. Geri al düğmesi lekeyi silmez; leke yalnız 3. yıldızı götürür, bölümü bitirmene engel olmaz.
Erzak bitince ne olur?
Gemi limana döner ve bölüme yeniden başlarsın; bir şey kaybetmezsin. İstersen reklam izleyip 3 gün ek erzak alabilirsin; bu her denemede bir kez olur ve o denemede en çok 2 yıldız alınır.
Fırtınada gemimi nasıl korurum?
Fırtına günü yelken açılmaz ve açıktaki gemi iki kare sürüklenir. Fırtınanın estiği yanı kara olan bir limana sığın; fırtına yaklaşınca güvenli limanların çevresinde yanıp sönen bir halka çıkar.
Kılavuz düğmesi ne yapar?
Kılavuz kaptan en iyi rotanın sonraki 4 gününü haritada gösterir ve yerleşmemiş bir paftanın yerini işaretler. Kısa bir ödüllü reklamla açılır; reklamlar kapalıysa bedavadır.
Günün Seferi puanı nasıl hesaplanır?
Puan 500'den başlar; kalan her erzak günü 100, çizilen her kıyı karesi 10 puan ekler, haritanda hiç leke yoksa 300 puan daha gelir. O gün herkes aynı denizde, aynı rüzgârla yol alır.
Kâtip Yahya gerçek bir kişi mi?
Hayır. Kâtip Yahya ve yaşlı balıkçı oyunun kurgusal karakterleridir. Piri Reis, 1513 haritası ve Kitab-ı Bahriye ise gerçektir; hikâye bunları kısa ve sade bir dille anar.
Rüzgâr adları nereden geliyor?
Yıldız, Poyraz, Gündoğusu, Keşişleme, Kıble, Lodos, Günbatısı ve Karayel geleneksel Türk rüzgâr gülünün adlarıdır. Oyunda rüzgâr hep estiği yönle anılır: Poyraz kuzeydoğudan, Lodos güneybatıdan eser.
Piri Reis haritası hakkındaki şaşırtıcı iddialar doğru mu?
Haritayla ilgili yaygın bazı popüler iddiaların bilimsel bir dayanağı yoktur. Oyun yalnız haritanın kendi notlarına ve iyi bilinen bilgilere dayanır: 1513'te Gelibolu'da, eski kaynaklardan derlenerek çizilmiştir.
Piri Reis ücretsiz mi?
Evet. İndirme ve üyelik gerekmez; tarayıcıda hemen oynanır. İpucu için reklam izlemek her zaman senin seçimindir.
İlerlemem kaybolur mu?
İlerlemen bu cihazda otomatik kaydedilir. Giriş yaparsan kayıt hesabına taşınır ve her cihazda kaldığın yerden devam edersin.
Telefonda oynanır mı?
Evet. Oyun telefonda tam ekran açılır; köşedeki X ile çıkarsın. iPhone'da "Ana ekrana ekle" ile uygulama gibi kullanabilirsin.
Piri Reis internetsiz oynanır mı?
Evet. Bir kez açtığın oyun telefonuna ya da bilgisayarına kaydedilir; internet yokken de açılır. Skor tablosu ve bulut kayıt için bağlantı gerekir.
Hangi dillerde var?
Türkçe, İngilizce, İspanyolca, Portekizce, Almanca, Fransızca ve Rusça.
Yorumlar
Yorum yazmak için giriş yap.
Henüz yorum yok. İlk yorumu sen yaz.
