Ana sayfa
Şerbetçi: Dedemin Defteri
Ücretsizv1.7.0

Şerbetçi: Dedemin Defteri

Malzemeleri birleştir, dedenin kayıp tariflerini bul.

Nasıl oynanır?

Raftan iki malzemeyi tezgâha koy (dokun ya da sürükle). Doğru bir tarifse yeni bir keşif doğar ve dedenin defterine yazılır. Defterdeki yarım sayfalar ne aradığını sezdirir: biçimini ve tadını görürsün. Kapıya gelen müşterinin üç dileği vardır; raftan bir tarif ver, karşıladığın her dilek bir yıldız. Takılırsan dedenin notu bir malzemeyi gösterir.

1BirleştirRaftan iki malzemeyi tezgâha koy; doğru tarif yeni bir keşif doğurur.
2Defteri tamamlaYarım sayfalar ne aradığını sezdirir; her keşifle kısa bir kültür kartı gelir.
3Dilekleri karşılaMüşteriye uygun tarifi ver, yıldız topla, dedenin dükkânını canlandır.
Şerbetçi: Dedemin Defteri kuralları ve ipuçları

Şerbetçi: Dedemin Defteri nasıl oynanır? Ayrıntılı rehber

Şerbetçi: Dedemin Defteri, Türk mutfağının gerçek tarifleri üzerine kurulu bir keşif oyunudur. Dedenin Mısır Çarşısı'ndaki eski attar dükkânının anahtarı sana kaldı; tezgâhta da sayfaları yarım kalmış bir tarif defteri duruyor. Raftan iki malzemeyi tezgâhta birleştirirsin; doğru bir eşleşme yeni bir tarif doğurur ve defterin bir sayfası dolar. Su ile şekerden başlayıp gül şerbetine, Türk kahvesine, baklavaya ve düğün pilavına, kışın közde kestaneye kadar 7 fasılda toplam 110 tarif keşfedersin. Kapıya gelen komşuların dileklerini de karşılayıp yıldız toplarsın.

Tezgâh ve raf: nasıl oynanır

Ekranın altında raf, ortasında iki yuvalı tezgâh var. Raftaki bir malzemeye dokunursan boş yuvaya geçer; istersen yuvaya sürükleyebilirsin de (dokunmatik ekranda malzemeye bir an basılı tut, sonra sürükle). İki yuva dolunca malzemeler birleşir:

  • Gerçek bir tarifse ışık ve kıvılcımla yeni keşif doğar, kısa bir kültür kartı açılır, tarif deftere ve rafa eklenir.
  • Tarif değilse "Olmadı. Başka bir şey dene." yazar. Aynı ikiliyi yeniden denersen oyun "Bunu daha önce denedin." diye hatırlatır.

Malzemelerin sırası fark etmez; Su ile Şeker ya da Şeker ile Su aynı sonucu verir. Aynı malzemeyi iki yuvaya da koyabilirsin. Kullanılan malzeme bitmez, rafta kalır. Havan, Oklava ve Kazan birer alettir. Raftaki sekmeler (Hepsi, Temel, Şerbet, Tatlı, Baharat, Kahve, Sofra, Çay) aradığını bulmayı kolaylaştırır; rafın sonundaki soru işaretli boş kavanozlar o fasılda daha kaç tarif bulunacağını gösterir. Bir malzeme soluk görünüyorsa onunla yapılacak yeni bir tarif kalmamıştır. Raf uzayınca sekmelerin yanındaki göz simgeli Bitenleri gizle düğmesiyle bu soluk malzemeleri gizleyebilirsin; müşteriye tarif verirken hepsi yine görünür.

Dedenin defteri ve yarım sayfalar

Defter, oyunun haritasıdır. Bulunmamış tarifler yarım sayfa olarak durur: tarifin silüeti ve tat etiketleri (Serin, Tatlı, Gül, Baharatlı gibi) görünür. İki malzemesi de rafındaysa sayfada Malzemeleri rafta işareti çıkar. Yarım bir sayfaya dokunursan o tarif için Dedenin notu açılır.

Temel malzemeler fasıl içinde damla damla gelir: belli sayıda keşiften sonra rafa Buz, Limon, Vişne, Nane gibi yenileri eklenir. Defterin üstündeki sekmelerden fasılları, Siparişler ve Rozetler sayfalarını açabilir, Hikâyeyi izle ile o ana kadarki sahneleri yeniden görebilirsin.

Müşteriler, dilekler ve yıldızlar

Birkaç keşiften sonra kapıya mahalleli gelir. Her müşterinin bir isteği ve üç dileği vardır, örneğin Serin, Ekşi, Naneli. Ver düğmesine basıp raftan bir tarif seçersin:

  • İlk dilek şarttır; karşılamayan tarif geri çevrilir.
  • Tarifin karşıladığı her dilek 1 yıldızdır, en çok 3.
  • Ver modunda raftaki her tarifin üstünde kaç yıldız getireceği görünür.

Müşteriler her fasılda üçer kişilik üç tur hâlinde gelir. Her faslın son turunda bir hikâye siparişi vardır: Kar şerbeti, Mesir macunu, Keşkül, Bayram sofrası, Düğün sofrası, Kahvaltı sofrası ve Kış sofrası. Bunlarda tam o tarifi vermen gerekir ve 3 yıldız alırsın. Teslim edilen sipariş kapanır; ama 3 yıldızın altında kaldıysan defterin Siparişler sayfasındaki Tekrar dene ile o müşteriyi yeniden çağırabilirsin, en iyi sonucun kalır.

Fasıllar ve ilerleme

FasılKeşifNeler var
1. Gül Bahçesi17Şurup, gül şerbeti, limonata, akide şekeri
2. Baharat Çarşısı14Havan, baharat harmanı, Mesir macunu, Türk kahvesi
3. Saray Mutfağı17Muhallebi, lokum, keşkül, Maraş dondurması, salep
4. Bayram19Yufka, baklava, kurabiye, aşure, güllaç
5. Düğün15Zerde, tuzlu kahve, nikâh şekeri, keşkek
6. Yol Defteri17Pekmez, tahin pekmez, cevizli sucuk, bal kaymak
7. Kış Sofrası11Közde kestane, demli çay, pişmaniye, kar helvası

Bir faslın keşiflerinin dörtte üçünü bulunca fasıl tamamlanır ve sıradaki açılır; kalan sayfaları sonra da doldurabilirsin. Düğün faslında iki büyük sofrayı birleştirip Ziyafet sayfasını bulunca dedenin defteri tamamlanır ve final sahnesi gelir. Bundan sonra defterin arka kapağından Yol Defteri faslı, o da bitince Kış Sofrası açılır.

Dedenin notu: ipucu

Takılırsan ampul düğmesine bas. Dedenin notu sıradaki tarifin bir malzemesini gösterir; aynı tarife ikinci not ikinci malzemeyi de açar. Notlar ücretsizdir: oyun açıkken her 3 dakikada bir not dolar ve en çok 3 not birikir. Notun yoksa Tam tarifi gör seçeneğiyle kısa bir reklam izleyip iki malzemeyi birden görebilirsin; bu her zaman senin seçimin. Açık bir hikâye siparişi varsa not önce o tarifi gösterir.

Defter bitince: Usta sınavı ve Benim tarifim

Dedenin defterini tamamlayınca iki yeni şey açılır:

  • Usta sınavı: on müşteri gelir, her birine yalnız bir tarif verebilirsin ve ipucu yoktur. En çok 30 yıldız toplanır; her sınav farklıdır ve en iyi sonucun skor tablosuna yazılır.
  • Benim tarifim: defterin son boş sayfası senin. Bildiğin tariflerden ikisini ya da üçünü ve bir kap seçip tarifine ad koyarsın; sayfa bir resim kartı olarak paylaşılabilir.

Bulduğun her tarifin kartını da defter sayfası görünümünde bir resim olarak paylaşabilirsin.

Günün siparişleri, takvim, dükkân süsleri ve rozetler

Baharat Çarşısı faslını bitirince Günün siparişleri açılır. Her gün herkese aynı beş müşteri gelir ve her birine yalnız bir tarif verebilirsin. Burada raf yıldız göstermez; seçtiğin tarifin etiketleri onay penceresinde görünür. Topladığın yıldızlar ve günlük serin saklanır.

Yılın bazı günlerinde başlıkta bir dönem işareti çıkar: Türk Kahvesi Günü (5 Aralık), Salep mevsimi (Aralık-Şubat), Hıdırellez (1-10 Mayıs), Serinlik zamanı (15 Haziran-Ağustos) ve Bağ bozumu (Eylül-Ekim). O günlerde günün siparişlerindeki ilk müşteriler döneme uygun tatlar ister. Toplam yıldızın arttıkça defterin Dükkân sayfasında bakır lamba, çini duvar, kilim örtü, gül saksısı ve altın raflar gibi süsler açılır; istediğini dükkâna takarsın.

Defterdeki Rozetler sekmesinde 20 rozet var: ilk tariften bütün tariflere, 3 yıldızlı siparişlerden ipucusuz bir fasla, günlük serilerden takvim dönemlerine ve Usta sınavına kadar. Skor tablosundaki puanın her keşif için 10, her sipariş yıldızı için 5 puandır.

İpuçları

  • Önce defteri aç: Malzemeleri rafta yazan yarım sayfalar o an yapabileceğin tariflerdir.
  • Yarım sayfadaki tat etiketlerini ve silüeti oku; Gül etiketi gülden yapılmış bir malzemeyi, Ekşi etiketi çoğu zaman limon, vişne, demirhindi ya da narı işaret eder.
  • Bir tarif, başka bir tarifin malzemesi olabilir: şurup reçele, reçel şerbete gider.
  • Siparişte Ver'e bastıktan sonra raftaki yıldızlara bak ve 3 yıldız gösteren tarifi seç.
  • Notları biriktir; 3 not dolunca yenisi dolmaz, takıldığında harcamaktan çekinme.
  • Raf çok uzadıysa Bitenleri gizle düğmesine bas; yalnız hâlâ işe yarayan malzemeler kalır.

Şerbet ve attar dükkânı: Osmanlı'dan bugüne tatlar

Şerbet nedir?

Şerbet kelimesi Arapçada "içmek" anlamına gelen kökten gelir. Osmanlı'da meyve, çiçek ve baharatla tatlandırılmış soğuk içeceklerin adıydı; gül, demirhindi, nar ve vişne şerbetleri sevilirdi. Geleneğe göre yazın dağlardan getirilen karla soğutulurdu. Bugün tatlıcılar baklavaya dökülen şuruba da şerbet der.

Şerbet ne demek
Meyve, çiçek ya da balla tatlandırılmış içecek; tatlıcıların şurubu
Kelimenin kökeni
Arapçada "içmek" anlamındaki kök
Mısır Çarşısı
İstanbul Eminönü; 17. yüzyılda Yeni Cami külliyesiyle yapıldı
Saraydaki tatlı mutfağı
Topkapı Sarayı'nın helvahanesi
Attar
Baharat ve koku satan esnaf; bugün çoğu zaman aktar denir
UNESCO listesinde
Türk kahvesi, Mesir Macunu Festivali, keşkek geleneği

Şerbet nedir?

Şerbet kelimesi Arapçada "içmek" anlamına gelen kökten gelir. Osmanlı'da meyve, çiçek, bal ve baharatla tatlandırılmış, çoğunlukla soğuk içilen içeceklerin adıydı. Gül, vişne, nar ve demirhindi şerbetleri en bilinenlerdendir. Buzdolabı yokken, geleneğe göre kışın dağlarda ve kuyularda saklanan kar yazın şehre getirilir, şerbetler bu karla soğutulurdu.

Bugün kelimenin iki anlamı yan yana yaşar: bir yanda Ramazan ve yaz sofralarındaki meyveli şerbetler, öbür yanda tatlıcıların baklavaya, revaniye, şekerpareye döktüğü şeker şurubu.

Mısır Çarşısı ve attarlar

İstanbul Eminönü'ndeki Mısır Çarşısı, 17. yüzyılda Yeni Cami külliyesinin bir parçası olarak yapıldı. Adının, Mısır'dan gelen malların burada satılmasından geldiği anlatılır. Çarşının dükkânlarında baharat, kuru meyve, lokum, kahve ve macun satılır; bugün de İstanbul'un en kalabalık çarşılarındandır.

Attar eskiden baharat, koku ve kurutulmuş bitki satan esnafın adıydı; bugün aynı işi yapan dükkânlara çoğu zaman aktar denir. Oyundaki dükkân bu geleneğin sıcak bir hatırası olarak çizildi; oyunda şifa ya da sağlık iddiası yoktur, yalnız tatlar vardır.

Saraydan bayrama, düğüne

Topkapı Sarayı'nın mutfaklarında tatlılara ayrılmış bir bölüm vardı: helvahane. Helvalar, macunlar, şerbetler ve reçeller burada hazırlanırdı. Oyunun Saray Mutfağı faslındaki muhallebi, lokum ve keşkül bu sütlü, şekerli mutfağın bugüne kalan tatlarındandır.

Tatlılar hayatın önemli günlerine de eşlik eder. Ramazan Bayramı'nda misafirlere şeker ve lokum ikram edildiği için ona Şeker Bayramı da denir. Bazı yörelerde kız istenip söz kesilince "şerbetler içildi" denir; gelin adayının damadın kahvesine tuz koyması da bilinen bir şakadır. Düğünlerde büyük kazanlarda pilav ve keşkek pişer, zerde ve şerbet dağıtılır.

Oyundaki karşılığı

Dede, torunu, Saadet Teyze, baharatçı Hamdi Efendi, Halit Usta ve öbür komşular kurgudur. Tarifler, malzemeler ve kültür kartlarındaki bilgiler ise gerçektir. Oyun, mutfağı iki malzemeli adımlara indirerek sadeleştirir: Buz ile Buz'dan kar, karla şuruptan kar şerbeti çıkması gerçek bir tarif değil, tarifin yolunu anlatan bir oyun dilidir.

Şerbetçi nasıl yapıldı?

Şerbetçi: Dedemin Defteri, eski bir şerbetçi dükkânında kaybolmuş bir tarif defterinin hikâyesi. Defterin sayfaları eksik ve her tarif, tezgâhta iki malzemeyi birleştirerek yeniden bulunuyor. Gül şerbetinden lokuma, saray tatlılarından bayram sofrasına kadar keşfedilen her şey Türk mutfağının gerçek tarifleri; her birinin kısa bir kültür kartı var.

Ad seçimi bile bir tasarım kararıydı. Dükkân baharat da satıyor, ama attar adı bugün daha çok şifa satan aktarı çağrıştırıyor; oyunda hiçbir malzemenin neye iyi geldiği söylenmiyor, öne çıkan tat ve ikram. Oyun bilerek sakin: süre baskısı, can ya da kaybetme yok. Yanlış birleştirme cezasız, denenen çiftler hatırlanıyor. Takılan oyuncuya dedenin notu bir malzemeyi gösteriyor; tam tarif yalnız oyuncunun seçtiği ödüllü reklamla açılıyor. Kapıya gelen komşuların üç dileği var ve karşılanan dilek kadar yıldız kazanılıyor.

İlk prototipte iki fasıl vardı: Gül Bahçesi ve Baharat Çarşısı. İlk resmî yayınla Saray Mutfağı, Bayram ve Düğün eklendi; 1.3.0'da defter tamamlanınca açılan Yol Defteri geldi: üzüm, ayva, incir, fındık ve kaymakla dedenin Anadolu notları. Ardından kestane, çay ve kuşburnuyla Kış Sofrası eklendi; bugün defterde 110 keşif ve 63 sipariş var. Testlerde görülen sorunlar da düzeltildi: dokunmatik ekranda sürükleme sayfa kaydırmayla karışıyordu, müşteri çoğalınca kart uzuyordu. Her gün herkese aynı beş müşteriyi getiren Günün siparişleri, rozetler, takvime göre değişen dönemler, dükkân süsleri, defteri bitirenler için Usta sınavı ve oyuncunun kendi tarifini yazdığı son sayfa da eklendi. Raf uzayınca aranan malzemeyi bulmak zorlaştığı için biten malzemeleri gizleyen bir düğme geldi.

Malzemeler, portreler ve hikâye sahneleri (dükkân, çarşı, saray mutfağı, bayram sokağı, düğün bahçesi, bağlar, karlı sokak) kodla çizilmiş vektör görseller; raflar fasıl fasıl doluyor. Müzik de kodla üretiliyor: udu andıran telli bir ses, durakta biten Uşşak cümleleri ve hafif bir def. Oyun, kültür kartlarıyla birlikte 7 dilde.

Sık sorulan sorular

Şerbet dondurma mı, içecek mi?

Türkiye'de şerbet, meyve, çiçek ya da balla tatlandırılmış soğuk bir içecektir. Tatlıcılar baklavaya dökülen şeker şurubuna da şerbet der. Bazı dillerde aynı kelime dondurma ya da toz şeker anlamına gelir; oyundaki şerbetler Türk usulüdür.

Oyunda kaç tarif var?

Yedi fasılda toplam 110 keşif var: Gül Bahçesi, Baharat Çarşısı, Saray Mutfağı, Bayram, Düğün, Yol Defteri ve Kış Sofrası. Bunlara 45 temel malzeme ve alet eklenir; hepsi rafta görünür. Siparişlerin toplamı 63.

Malzemeleri hangi sırayla koyduğum önemli mi?

Hayır. İki malzemenin hangi yuvaya girdiği fark etmez. Aynı malzemeyi iki yuvaya birden de koyabilirsin; örneğin Buz ile Buz kar verir. Yanlış bir ikiliyi tekrar denersen oyun bunu sana hatırlatır.

Yeni fasıl neden açılmıyor?

Bir fasıl, keşiflerinin dörtte üçü bulununca tamamlanır ve sıradaki açılır. Yol Defteri ise ancak Ziyafet sayfası bulunup dedenin defteri tamamlanınca gelir; Kış Sofrası da Yol Defteri bitince açılır.

Müşteri verdiğim tarifi neden geri çevirdi?

Müşterinin ilk dileği şarttır. Verdiğin tarif o dileği taşımıyorsa kabul edilmez ve "İlk dileği karşılamıyor" uyarısı çıkar. Hikâye siparişlerinde ise yalnız istenen tarifin kendisi kabul edilir.

Dedenin notu nasıl dolar?

Oyun açık ve ekran görünürken her 3 dakikada bir yeni not dolar; en çok 3 not birikir. Bir not tarifin bir malzemesini gösterir. Notun yoksa istersen kısa bir reklamla tam tarifi görebilirsin.

Kar şerbeti gerçekten karla mı yapılırdı?

Geleneğe göre evet. Buzdolabı yokken kış karı dağlarda ve kuyularda saklanır, yazın şehre getirilip satılırdı. Şerbet bu karla karıştırılır ya da kar bardağın çevresine konup içecek soğutulurdu.

Skor tablosundaki puan nasıl hesaplanıyor?

Her keşif 10 puan, siparişlerde kazandığın her yıldız 5 puandır. Siparişleri 3 yıldızla karşılamak ve bütün yarım sayfaları doldurmak puanını en çok yükselten iki yoldur.

Şerbetçi: Dedemin Defteri ücretsiz mi?

Evet. İndirme ve üyelik gerekmez; tarayıcıda hemen oynanır. İpucu için reklam izlemek her zaman senin seçimindir.

İlerlemem kaybolur mu?

İlerlemen bu cihazda otomatik kaydedilir. Giriş yaparsan kayıt hesabına taşınır ve her cihazda kaldığın yerden devam edersin.

Telefonda oynanır mı?

Evet. Oyun telefonda tam ekran açılır; köşedeki X ile çıkarsın. iPhone'da "Ana ekrana ekle" ile uygulama gibi kullanabilirsin.

Şerbetçi: Dedemin Defteri internetsiz oynanır mı?

Evet. Bir kez açtığın oyun telefonuna ya da bilgisayarına kaydedilir; internet yokken de açılır. Skor tablosu ve bulut kayıt için bağlantı gerekir.

Hangi dillerde var?

Türkçe, İngilizce, İspanyolca, Portekizce, Almanca, Fransızca ve Rusça.

Yorumlar 1

Bu oyuna puan ver
Henüz yeterli puan yok, ilk puanlardan birini sen ver.

Yorum yazmak için giriş yap.

  • C
    CetinsGame

    En çok oynadığım oyunlar arasında...